Klaas Dijkstra

Welriekende salomonszegel
Polygonatum odoratum


Klik op een afbeelding om te vergroten


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Welriekende salomonszegel of Polygonatum odoratum is een soort uit de Aspergefamilie (Asparagaceae).
  • Het is een overblijvende, 15-50 cm hoge plant.
  • Tuinsalomonszegel (Polygonatum x hybridum) is de bastaard van Welriekende salomonszegel en Gewone salomonszegel.
  • Een wortelstok.
  • Rechtopstaande, maar naar de top boogvormig overhangende, kantige, naar boven toe smal gevleugelde stengels.
  • Bauwachtig groene, langwerpig-eironde of elliptisch-lancetvormige, vrij stijve, duidelijk generfde, tot ongeveer 7 cm lange bladen met een zeer korte steelachtige voet.
  • Welriekende salomonszegel bloeit in mei en juni.
  • Buisvormige, wit met groene, 5-7 mm dikke en tot 2 cm lange bloemen met bijna 2 cm lange stelen, die naar één kant hangen.
  • Blauwzwarte tot 1,4 cm grote, niet eetbare bessen.
  • Welriekende salomonszegel groeit op zonnige of licht beschaduwde plaatsen op droge, matig voedselarme, kalkrijke, humushoudende grond.
  • Groeiplaatsen zijn o.a. loofbossen, bosranden, struwelen, duinbossen, langs duinpaden, spoorbermen, spoorwegterreinen en rotsachtige plaatsen.
  • Welriekende salomonszegel komt voornamelijk voor in Europa en Azië.
  • In Nederland is het een zeldzame inheemse soort. In België is de plant zeer zeldzaam.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Rûkende segelplant

English Angular Solomon’s seal

Français Sceau de Salomon odorant

Deutsch Wohlriechende Weißwurz

Synoniemen Polygonatum officinale, Duinsalomonszegel, Convallaria polygonatum

Familie Asparagaceae (Aspergefamilie)

Naamgeving (Etymologie) Polygonatum is afgeleid van het Griekse polys (veel) en gonu (knie of knoop), omdat de wortelstok uit tal van geledingen bestaat en op sommige plaatsen als een knie verdikt is. Odoratum betekent zeer welriekend.

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Geofyt.

Hoofdbloei Mei en juni.

Afmeting 15-50 cm.


Hans Toetenel - cc by-nc-sa 3.0 nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas


Dorian Claeys - Public Domain


Isidre Blanc - cc by-sa 4.0

Wortels Een wortelstok.


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0

Stengels De onbehaarde stengels zijn kantig en naar boven toe smal gevleugeld. Ze staan rechtop, maar hangen naar de top boogvormig over.


Hans Toetenel - cc by-nc-sa 3.0 nl


Andrea Moro - cc by-sa 4.0


Stefan Lefnaer - cc by-sa 3.0


Hans Hillewaert - cc by-sa 3.0

Bladeren Aan de stengelvoet zitten één of twee vliezige, spoedig afvallende bladen. De blauwachtig groene bladeren zijn langwerpig-eirond of elliptisch-lancetvormig, vrij stijf, duidelijk generfd, tot ongeveer 7 cm lang, met een zeer korte steelachtige voet. Ze staan in twee rijen.


© Willem Braam - verspreidingsatlas


Andrea Moro - cc by-sa 4.0


AfroBrazilian - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - cc by-sa 4.0

Bloemen Tweeslachtig. De bloemen staan afzonderlijk of met twee bij elkaar. Ze hangen naar één kant en hebben bijna 2 cm lange stelen. De wit met groene bloemen zijn iets buikig en worden 5-7 mm dik en tot 2 cm lang. De zes bloembladen zijn buisvormig vergroeid en kaal. De helmdraden zijn eveneens kaal. De bloemen verspreiden een iets zoete geur.


Hans Toetenel - cc by-nc-sa 3.0 nl


Andrea Moro - cc by-sa 4.0


Krzysztof Ziarnek - cc by-sa 3.0


AnRo0002 - cc0

Vruchten en zaden De giftige, blauwzwarte bessen zijn tot 1,4 cm. Zaden met glimmende puntjes. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas


Andrea Moro - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - cc by-sa 4.0


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Zonnige of licht beschaduwde plaatsen op droge, matig voedselarme, kalkrijke, humushoudende grond (zand, leem en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen Loofbossen, bosranden, struwelen, duinbossen, duinstruweel, langs duinpaden, beschutte noordhellingen in de duinen, spoorbermen, spoorwegterreinen, rotsachtige plaatsen en soms op enigszins ruderale plaatsen.

Verspreiding

Wereld Europa en Azië. Noordelijk tot de poolcirkel.


Nederland Inheems. Zeldzaam.

België Inheems. Zeer zeldzaam.


Tuinsalomonszegel

Welriekende salomonszegel en Gewone salomonszegel kunnen een bastaard vormen, die Tuinsalomonszegel (Polygonatum x hybridum) wordt genoemd.
Tuinsalomonszegel is de forse hybride en kan spontaan ontstaan uit de beide oudersoorten. Ze is vooral als tuinplant en als stinzenplant in gebruik en slaat gemakkelijk op uit tuinafval en kan dan lang standhouden, zoals ook gebeurd in de ons omringende landen. Ze staat vaak als cultuurrestant in bossen, struwelen en in parken en wordt verder ook op ruderale plekken gevonden. De soort staat wat kenmerken betreft tussen de beide oudersoorten in (zoals goed beschreven staat in de Flora’s), is in principe steriel en vormt dan ook slechts zelden bessen. Evenals de andere vertegenwoordigers van het grote geslacht bevat deze Salomonszegel verschillende giftige saponinen. Men neemt aan dat de oude vondsten bij Apeldoorn, Nijmegen, Rhenen, Den Haag en Wassenaar het resultaat zijn van spontane hybridisatie terwijl de planten van elders als verwilderde of aangeplante sierplanten beschouwd moeten worden.
René van Moorsel, 2014 - cc by-sa 3.0


© Marian Baars - verspreidingsatlas


© Marian Baars - verspreidingsatlas


Dinkum - cc by-sa 3.0


Höstblomma - cc by-sa 3.0

Wereld Europa. Ook in Nieuw Zeeland.

Nederland Niet ingeburgerd. Zeldzaam.

België Niet ingeburgerd. Zeldzaam.


2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0