Klaas Dijkstra

Vertakte maanvaren
Botrychium matricariifolium


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Doug McGrady - cc by 2.0

In het kort.

  • Vertakte maanvaren of Botrychium matricariifolium is een soort uit de Addertongfamilie (Ophioglossaceae).
  • Het is een overblijvend, 5-25 cm hoog varentje.
  • Een korte wortelstok met vlezige wortels.
  • Een rechtopstaande stengel.
  • Het onvruchtbare bladdeel langwerpig of driehoekig en geveerd of veerdelig met aan beide kanten drie tot vijf geveerde of veerdelige, naar boven toe kleiner wordende blaadjes.
  • Vertakte maanvaren heeft rijpe sporen in juni en juli.
  • De vruchtbare bladen staan eindelings aan de stengel en de vertakte delen ervan staan schuin omhoog.
  • Vertakte maanvaren groeit op zonnige of halfbeschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme zandgrond en op droge, basenrijke leembodems.
  • Groeiplaatsen zijn o.a. heide, heischraal grasland, schrale bergweiden, bosranden, struwelen en lichte bossen.
  • Vertakte maanvaren komt overwegend voor in koel-gematigde streken in Europa en het oosten van Noord-Amerika.
  • In Nederland is deze soort niet inheems en is al sinds zeer lang niet meer gevonden. In België was de plant inheems, maar is er nu verdwenen.

Uitgebreide beschrijving

Frysk

English Daisy Leaf Grape Fern

Français Botrychium à feuilles de Matricaire

Deutsch Ästige Mondraute

Synoniemen Botrychium ramosum, Slipbladige maanvaren

Familie Ophioglossaceae (Addertongfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Botrychium komt van het Griekse bostrychion (druivenrank). Vooral de nog niet geheel ontwikkelde vruchtbare bloeiwijzen doen aan een druiventros denken, terwijl de omgekrulde toppen er als kleine ranken uitzien. De soortaanduiding matricariifolium heeft betrekking op de gelijkenis van de bladen met die van het geslacht kamille (Matricaria).

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Geofyt.

Rijpe sporen Juni en juli.

Afmeting 5-25 cm.


Rob Curtis - cc by-nc-sa 4.0


Liana May - cc by-nc 4.0


Julien Barataud - cc by-sa 2.0 fr


Liana May - cc by-nc 4.0

Wortels Een korte wortelstok met vlezige wortels met daarop enkele vliezige, bruine schubben van de resten van afgestorven bladeren.


Superior National Forest - cc by 2.0


Superior National Forest - cc by 2.0


bisque.cyverse.org - cc0-1.0


mississippiplants.org - cc by-nc 3.0

Stengels De stengels staan rechtop.


Don Sutherland - cc by-nc 4.0


Colin Chapman - cc by-nc 4.0


Julien Barataud - cc by-sa 2.0 fr


Julien Barataud - cc by-sa 2.0 fr

Bladeren Het onvruchtbare bladdeel is meestal korter dan dat van Gelobde maanvaren. Het is langwerpig of driehoekig en geveerd of veerdelig (diep ingesneden) met aan beide kanten drie tot vijf geveerde of veerdelige, naar boven toe kleiner wordende blaadjes met één middennerf en zijnerven. De bladtanden zijn langer dan breed.


Superior National Forest - cc by 2.0


Liana May - cc by-nc 4.0


Julien Barataud - cc by-sa 2.0 fr


Julien Barataud - cc by-sa 2.0 fr

Sporen De vruchtbare bladen staan eindelings aan de stengel en de vertakte delen ervan staan schuin omhoog.


Filiberto Fiandri - cc by-nc-nd 4.0


Radim Paulic - cc by-sa 3.0 cz


Julien Barataud - cc by-sa 2.0 fr


Julien Barataud - cc by-sa 2.0 fr

Biotoop

Bodem Zonnige of halfbeschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme zandgrond en op droge, basenrijke, kalkarme tot matig zure leembodems.

Groeiplaatsen Heide, heischraal grasland, schrale bergweiden, bosranden, struwelen en lichte bossen.

Verspreiding

Wereld Overwegend in koel-gematigde streken in Europa en het oosten van Noord-Amerika.

Nederland Waarschijnlijk niet inheems. Verdwenen. Voor het laatst gevonden bij De Bilt in 1840.

België Inheems. Verdwenen. In 1955 gevonden bij Schaffen en in 1957 en 1958 bij Westmalle.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0