|
Klik op een afbeelding om te vergroten.
Smalle wikke

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0
Voederwikke

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0
Vergeten wikke

Rasbak - cc by-sa 3.0
|
In het kort.
- Smalle wikke (Voederwikke, Vergeten wikke) of Vicia sativa is een soort uit de Vlinderbloemenfamilie (Fabaceae)
- Het is een meestal eenjarige, 10-100 cm hoge plant.
- Er worden bij ons drie ondersoorten onderscheiden. Smalle wikke (subsp. nigra), Voederwikke (subsp. sativa) en Vergeten wikke (subsp. segetalis).
- Dunne, diep reikende wortels zonder uitlopers.
- Klimmende, donkergroene stengels die alleen aan de voet zijn vertakt. Voederwikke is een forsere plant.
- Donkergroene blaadjes, die in of boven het midden het breedst zijn.
- Ze bloeien meestal van mei t/m juli.
- De bloemen staan alleen of met twee tot vier bijeen in de bladoksels. Ze zijn blauwpaars met donkerpaarse zwaarden of roodpaars.
- De vruchten zijn 3-8 cm lang en bevatten vier tot twaalf zaden.
- De ondersoorten groeien op zonnige, grazige of open plaatsen op matig vochtige of droge, voedselarme tot matig voedselrijke,, vaak iets kalkhoudende grond.
- Groeiplaatsen zijn o.a. bermen, schraal grasland, dijken, heggen, graanakkers, rotsachtige plaatsen, ruigten, spoorwegterreinen, duinhellingen, rivierduinen, ruderale, braakliggende en omgewerkte grond.
- Vicia sativa komt voor in alle werelddelen.
Smalle wikke komt oorspronkelijk uit Europa, Zuidwest-Azië en Noord-Afrika.
Voederwikke werd en wordt gekweekt en is vervolgens verwilderd.
Vergeten wikke komt orspronkelijk uit Midden-Europa.
- Smalle wikke is in Nederland en België een lgemene, inheemse plant.
Voederwikke is in Nederland vrij algemeen ingeburgerd, in België vrij zeldzaam.
Vergeten wikke is een algemene archeofyt.
|
Uitgebreide beschrijving
Frysk Smelle wikke, Boerewikke en Fergetten wikje
English Narrow-leaved Vetch, Common Vetch and ?
Français Vesce à folioles étroites, Vesce commune et Vesce des moissons
Deutsch Schmalblättrige Futterwicke, Futterwicke und
Acker-Schmalblattwicke
Synoniemen Vicia sativa subsp. angustifolia, Vicia angustifolia, Smalbladige wikke, Zwarte wikke, Vicia segetalis, Akkerwikke
Familie Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)
Naamgeving (Etymologie) Vicia komt van het Latijnse vincere of vincio (binden of winden), dus een sterk rankende groeiwijze, maar misschien ook van het Griekse bikion of bicion (vaatje), dus een peulvrucht. Sativa betekent die gezaaid wordt. Nigra betekent zwart en angustifolia met smalle bladen.
Ondersoorten Er worden bij ons drie ondersoorten onderscheiden. Smalle wikke (Vicia sativa subsp. nigra),Voederwikke (subsp. sativa) en Vergeten wikke (subsp. segetalis).
Levensduur Eenjarig of soms tweejarig.
Plantvorm Therofyt.
Hoofdbloei Mei t/m juli (soms weer in september en oktober).
Afmeting 10-100 cm.
Smalle wikke
Voederwikke
Vergeten wikke
|
 © Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas
|
 © Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas
|
|
 kuleuven-kulak.be/bioweb
|
 Thierry Sénéchal-Chevallier - cc by-sa 2.0 fr
|
Wortels Een omvangrijk stelsel van dunne, diep reikende wortels, zonder uitlopers.
|

Neuchâtel Herbarium - cc
by-sa 3.0
|

herbariaunited.org
|
|

herbariaunited.org
|

herbariaunited.org
|
Stengels Smalle wikke. De klimmende, donkergroene stengels zijn alleen aan de voet vertakt en voor een deel ondergronds.
Voederwikke. Een forse plant.
Smalle wikke
Voederwikke
Vergeten wikke
Bladeren Donkergroene blaadjes, die in of boven het midden het breedst zijn.
Smalle wikke. De onderste bladeren met één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes. Hogerop zijn er drie tot zes paar lancetvormige deelblaadjes en aan het eind een vertakte rank. De bovenste deelblaadjes zijn 2-3 mm breed en duidelijk smaller dan de onderste. De steunblaadjes zijn meestal getand.
Voederwikke. De onderste bladeren hebben één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes. Hogerop zijn er vier tot acht paar deelblaadjes van meer dan 5 mm breed en aan het eind een vertakte rank. De steunblaadjes zijn meestal getand.
Vergeten wikke. De onderste bladeren met één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes, hogerop met drie tot zes paar langwerpige tot lijnvormige deelblaadjes en aan het eind een vertakte rank. De bovenste deelblaadjes zijn 3-6 mm en niet of nauwelijks smaller dan de onderste. De steunblaadjes zijn meestal getand.
Smalle wikke
Voederwikke
Vergeten wikke
|
 © Peter Meininger - verspreidingsatlas
|
 Adrie van Heerden - verspreidingsatlas
|
|
 kuleuven-kulak.be/bioweb
|
 kuleuven-kulak.be/bioweb
|
Bloemen Tweeslachtig. De kelktanden zijn ongeveer gelijk. Ze zijn weinig korter tot iets langer dan de buis. De bloemen staan alleen of met twee tot vier bijeen in de bladoksels. Ze zijn blauwpaars met donkerpaarse zwaarden of roodpaars.
Smalle wikke. De bloemen zijn 1-2 cm. Meestal zijn ze eenkleurig paarsroze. De vlag is 9-15 (-18) mm lang. De kelk is weinig, maar blijvend behaard.
Voederwikke. De bloemen zijn 1,5-3 cm. De vlag is 16-25 mm lang en blauwpaars. De zwaarden zijn paarsachtig.
Vergeten wikke. De bloemen zijn 1-2 cm. De bloemen zijn meestal tweekleurig. De 9-15 (-18) lange vlag is bleekroze of paarsachtig en de zwaarden zijn paarsrood. De kelk wordt kaal.
Smalle wikke
Voederwikke
Vergeten wikke
|
 © Peter Meininger - verspreidingsatlas
|
 © Peter Meininger - verspreidingsatlas
|
|
 kuleuven-kulak.be/bioweb
|
 kuleuven-kulak.be/bioweb
|
Vruchten en zaden Een doosvrucht. De giftige vruchten zijn 3-8 cm lang en bevatten vier tot twaalf zaden. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.
Smalle wikke. De rechtopstaandee peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. De rijpe peulen zijn 3-4 cm lang, donkerbruin tot zwart, kaal en niet ingesnoerd tussen de zaden. De zaden zijn 2-2,5 mm breed.
Voederwikke. De rijpe, rechtopstaande, min of meer cilindervormige en gladde peulen zijn bruin tot vaak geel (zelden zwart), meestal zacht behaard en iets ingesnoerd tusen de zaden. Ze zijn 3-8 cm lang. De zaden zijn (3,8-) 4,2-6 mm breed.
Vergeten wikke. De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. De tot 7 cm lange peulen zijn donkerbruin tot zwart, kaal en niet ingesnoerd tussen de zaden. De zaden zijn 2,5-3,7 mm breed.
Smalle wikke
Voederwikke
Vergeten wikke
Biotoop Bodem Zonnige, grazige of open plaatsen op matig vochtige of droge, voedselarme tot matig voedselrijke, niet te zure, vaak iets kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, mergel en löss).
Groeiplaatsen Bermen, schraal grasland, dijken, heggen, graanakkers, rotsachtige plaatsen, ruigten, schrale overhoeken, spoorwegterreinen, duinhellingen, in duinvalleien tussen ijl dwergstruweel, binnenduingrasland, rivierduinen, ruderale plaatsen, braakliggende grond, omgewerkte grond en afgravingen.
Verspreiding Wereld Vicia sativa. In alle werelddelen.
Smalle wikke. Oorspronkelijk uit Europa, Zuidwest-Azië en Noord-Afrika.
Voederwikke. Gekweekt en vervolgens verwilderd.
Vergeten wikke. Oorspronkelijk uit Midden-Europa.

Smalle wikke

Voederwikke

Vergeten wikke
Nederland Smalle wikke. Inheems. Algemeen.
Voederwikke. Ingeburgerd tussen 1900 en 1924. Vrij algemeen.
Vergeten wikke. Archeofyt. Algemeen.
Smalle wikke
Voederwikke

Vergeten wikke
België Smalle wikke. Inheems. Algemeen.
Voederwikke. Ingeburgerd. Vrij zeldzaam.
Vergeten wikke. Archeofyt. Algemeen.

Smalle wikke

Voederwikke

Vergeten wikke

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0 |