Klaas Dijkstra

Slangenkruid
Echium vulgare


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Slangenkruid of Echium vulgare is een soort uit de Ruwbladigenfamilie (Boraginaceae).
  • Het is een twee- of meerjarige, 30-100 cm hoge plant.
  • Rechtopstaande, dicht kort, stekelig behaarde stengels.
  • Gesteelde, tot meer dan 20 cm lange, langwerpige of lancetvormige rozetbladen met stekelige borstelharen. De lijn-lancetvormige stengelbladen staan verspreid langs de stengel.
  • Slangenkruid bloeit van mei t/m september.
  • Een pluimvormige bloeiwijze met 1-2 cm grote, lichtblauwe of helderblauwe, in de knop roze bloemen met vijf lobben.
  • Splitvruchten met bleek grijsbruine, ruwe, doffe nootjes.
  • Slangenkruid groeit op zonnige, warme, open plaatsen op droge, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke en vaak omgewerkte, humusarme grond.
  • Groeiplaatsen zijn o.a. ruigten, bermen, steen- en zandgroeven, duinen, spoorwegterreinen,ruderale plaatsen, haven- en industrieterreinen, kalkhellingen, opgespoten grond, basaltglooiingen, rivierdijken, taluds van infiltratiekanalen en parkeerplaatsen.
  • Slangenkruid komt oorspronkelijk uit Europa, oostelijk tot in Centraal-Azië.
  • In Nederland en België is het een vrij algemen archeofyt.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Spekwoartel

English Viper's Bugloss

Français Vipérine commune

Deutsch Natternkopf

Synoniemen

Familie Boraginaceae (Ruwbladigenfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Echium komt van het Griekse echis (adder), omdat het zaad op een slangenkop lijkt, omdat de vrucht op de kop van een adder lijkt of eventueel door de gekromde wortel. De buiten de kroon uitstekende stijl doet aan een slangenkop denken vooral omdat die stijl ook uit twee stempels bestaat. Vulgare betekent gewoon of algemeen voorkomend.

Levensduur Tweejarig of meerjarig.

Plantvorm Hemikryptofyt.

Hoofdbloei Mei t/m september.

Afmeting 30-100 cm.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Wortels


bisque.cyverse.org - cc by-nc 3.0


fm-digital-assets.fieldmuseum.org - cc by-nc 3.0


mam.ansp.org - cc by-nc 3.0


plantdata.bio.cmich.edu - cc by-nc 3.0

Stengels De rechtopstaande stengels zijn dicht kort, stekelig behaard en met verspreide lange en op roodbruine knobbels staande haren.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bladeren De gesteelde rozetbladen worden tot meer dan 20 cm lang en zijn aan de voet in de steel versmald. Ze zijn langwerpig of lancetvormig, hebben stekelige borstelharen en onduidelijke zijnerven. De lijn-lancetvormige stengelbladen staan verspreid langs de stengel. Deze bovenste bladen zijn dus smaller en niet gesteeld.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Tweeslachtig. De bloeiwijze vind je in de bovenste helft van de stengel en is pluimvormig. De bloemen zijn van buiten egaal behaard, lichtblauw tot helderblauw, maar in knop zijn ze roze. Ze zijn 1-2 cm lang, dubbel zo lang als de diep ingesneden kelk en met een scheve mond. De kroonbuis heeft vijf lobben. De vijf kelkslippen zijn behaard. De vier of vijf meeldraden steken ver buiten de bloem. De stijl groeit later uit en is dan nog langer dan de meeldraden. De stijltop is gaffelvormig gespleten in twee stempellobben.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Vruchten en zaden De splitvruchten zijn verborgen door de kelkslippen. De nootjes zijn bleek grijsbruin, ruw en dof. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


© Bert Verbuggen - verspreidingsatlas


kuleuven-kulak.be/bioweb


Eric Wisse - waarneming.nl


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Zonnige, warme, open plaatsen (pioniervegetaties) op droge, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke en vaak omgewerkte, humusarme grond (zand, zavel, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen Kalkrijke ruigten, bermen, steengroeven, hellingen van zandgroeven, duinen, spoorbermen, spoorwegterreinen, enigszins ruderale plaatsen, haven- en industrieterreinen, open plekken op kalkhellingen, opgespoten grond, grindbanken langs de Maas, basaltglooiingen, rivierdijken, taluds van infiltratiekanalen en parkeerplaatsen.

Verspreiding

Wereld Oorspronkelijk uit Europa, behalve in enige randgebieden. Oostelijk tot in Centraal-Azië.

Nederland Archeofyt. Vrij algemeen.

België Archeofyt. Vrij algemeen.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0