Ruig viooltje - Viola hirta

		Klaas Dijkstra
	Ruig viooltje Viola hirta

Klik op een afbeelding om te vergroten.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

Ruig viooltje of Viola hirta is een soort uit de Viooltjesfamilie (Violaceae).
Het is een overblijvend, 5-15 cm hoog viooltje.
Een korte wortelstok.
De bladstelen zijn begroeid met 0,5-1,5 mm lange, recht afstaande of iets teruggeslagen haren.
Behaarde, langwerpig-eironde wortelrozetbladen met een hartvormige voet. Ze groeien na de bloei sterk uit.
Ruig viooltje bloeit van maart t/m mei.
Meestal blauwpaarse, 1-1½ cm grote bloemen met een roodachtig paarse spoor die aan de top is omgebogen.
Viltig behaarde, min of meer bolvormige doosvruchten.
Ruig viooltje groeit op zonnige of licht beschaduwde plaatsen op droge, kalkrijke, voedselarme grond.
Groeiplaatsen zijn o.a. duinstruweel, duin-berkenbos, rivierduinen, kalkgrasland, dijkbeemden, hellingbossen, bosranden, kapvlakten en struwelen in kleiig-zandige rivierdijkbermen.
Ruig viooltje komt voornamelijk voor in gematigde streken in Europa en Azië.
In Nederland en België is het een zeldzame inheemse soort.

Uitgebreide beschrijving

Frysk

English Hairy Violet

Français Violette hérissée

Deutsch Rauhes Veilchen

Synoniemen

Familie Violaceae (Viooltjesfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Viola betekent violet, vanwege de violet-blauwe kleur die in de (meeste) bloemen van de viooltjes voorkomt. De geslachtsnaam Viola komt oorspronkelijk van het Griekse (w)ion (welriekende plant). Hirta betekent ruwharig.

Kruising Ruig viooltje kan een bastaard vormen met Maarts viooltje (Viola x scabra).

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Hemikryptofyt.

Hoofdbloei Maart t/m mei.

Afmeting 5-15 cm.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Petr Filippov - cc by-sa 3.0

Wortels Een korte wortelstok. Er zijn geen uitlopers.

herbariaunited.org	herbariaunited.org
herbariaunited.org	Stefan Lefnaer - cc by-sa 4.0

Stengels De bladsteel is begroeid met 0,5-1,5 mm lange, recht afstaande of iets teruggeslagen haren (bij de eerste bladen zijn ze echter nagenoeg kaal).

© Willem Braam - verspreidingsatlas	Kruczy89 - cc by-sa 3.0
Jean-Jacques Houdré - cc by-sa 2.0 fr	Jean-Jacques Houdré - cc by-sa 2.0 fr

Bladeren De behaarde bladen vormen een wortelrozet. Ze zijn lichtgroen, langwerpig-eirond, hebben een hartvormige voet en groeien na de bloei sterk uit. De steunblaadjes zijn driehoekig tot langwerpig en meestal kort gefranjerd.

© Peter Meininger - verspreidingsatlas	© Peter Meininger - verspreidingsatlas
Andrea Moro - cc by-sa 4.0	Claire Sutter - cc by-sa 2.0 fr

Bloemen Tweeslachtig. De geurloze bloemen groeien vanuit de oksels van de wortelbladen. Ze zijn blauwpaars of heel soms wit of roze en blauw gestreept. Ze worden 1-1½ cm en hebben een roodachtig paarse spoor die aan de top is omgebogen. De kroonbladen zijn uitgerand en de kelkbladen zijn stomp. De bloemen verspreiden geen geur.

© Wijnand van Buuren - verspreidingsatlas	© Joop Verburg - verspreidingsatlas
Andrea Moro - cc by-sa 4.0	Hermann Schachner - cc0

Vruchten en zaden Een doosvrucht. De vruchten zijn viltig behaard en min of meer bolvormig. De zaden hebben een aanhangsel (een mierenbroodje). De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.

Malcolm Storey - bioimages.org.uk - cc by-nc-sa-2.0 uk	Malcolm Storey - bioimages.org.uk - cc by-nc-sa-2.0 uk
Malcolm Storey - bioimages.org.uk - cc by-nc-sa-2.0 uk	©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Zonnige of licht beschaduwde plaatsen op droge, kalkrijke, voedselarme grond (zand, leem, mergel en zavel).

Groeiplaatsen Duinstruweel, duin-berkenbos, rivierduinen, kalkgrasland, dijkbeemden, hellingbossen, kalkrijke bosranden, kapvlakten en struwelen in kleiig-zandige rivierdijkbermen.

Verspreiding

Wereld Gematigde streken in Europa en Azië. In Midden-Europa is het een van de algemeenste viooltjes.

Nederland Inheems. Zeldzaam.

België Inheems. Zeldzaam.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0