Ruig klokje

Namen

Wetenschappelijk: Campanula trachelium

Nederlands: Ruig klokje

Frysk: Boskklokje

English: Nettle-leaved Bellflower

Français: Campanule gantelée

Deutsch: Nesselblättrige Glockenblum

Familie: Klokjesfamilie, Campanulaceae

Geslacht: Campanula, Klokje

Naamgeving: Campanula betekent klokje, naar de vorm van de bloem. Trachelium is afgeleid van het Griekse trachelos (hals of keel).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juli en augustus.

Afmeting: 60-90 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een penwortel.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De kantige stengels zijn al dan niet vertakt, vaak enigszins heen en weer gebogen en borstelig behaard.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De ruw behaarde bladeren zijn aan de onderkant lichter van kleur. Ze zijn breed-langwerpig, hebben een hartvormige voet, zijn lang toegespitst en onregelmatig getand. De onderste bladeren zijn gesteeld, maar de bovenste zijn zittend.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen bebladerde trossen of smalle pluimen. Ze zijn blauw, 3-5 cm, trechtervormig en aan de binnenkant groeien verspreide, lange haren. De kelktanden zijn smal driehoekig en half zo lang als de kroon. De bloemstengel heeft twee schutbladen aan de voet.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De hangende vruchten zijn ruw behaard. Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselarme tot meestal matig voedselrijke, neutrale tot meestal kalkhoudende en lemige grond (leem, mergel, löss en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (kalkrijke loofbossen, hellingbossen en langs bospaden), bosranden, heggen, struwelen, hakhout, kapvlakten, waterkanten (oeverwallen in beekbegeleidende bossen), langs spoorwegen (spoorbermen) en steile wanden.

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in de noordelijkste en westelijkste delen. Ook in Noordwest-Afrika en op enkele plaatsen in West- en Midden-Azië.

Ruig klokje - Campanula trachelium

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in Zuid-Limburg, zeldzaam in het rivierengebied, in de Achterhoek en rondom Nijmegen en zeer zeldzaam in het midden van het land.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam in de Leemstreek. Elders zeldzaam of ontbrekend.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Ruig klokje - Campanula trachelium

Wallonië: Vrij algemeen in Brabant, in het Maasgebied en in Lotharingen (in de zuidelijke Ardennen).

Toepassingen

De volksnaam Halskruid hangt samen met het vroegere gebruik van de plant als middel tegen amandelontsteking, omdat volgens de tekenleer de vorm van de bloem op de keel leek. Vandaar ook de soortnaam, afkomstig van het Grieks trachelos (keel).

Oude illustraties

Flora Batava, deel 10, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1849)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm

Nesselblätterige Glockenblume

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra