Klaas Dijkstra

Paarse dovenetel
Lamium purpureum


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Paarse dovenetel of Lamium purpureum is een soort uit de Lipbloemenfamilie (Lamiaceae).
  • Het is een eenjarige, 10-30 cm hoge plant.
  • Het bovenste deel van de rechtopstaande, vierkantige stengel kan paars zijn.
  • De kruisgewijs tegenoverstaande bladen zijn behaard en regelmatig gekarteld. De onderste stengelbladen zijn eirond of driehoekig.
  • Paarse dovenetel bloeit van van maart t/m oktober.
  • Licht paarse, 1-2 cm grote bloemen met een rechte kroonbuis met van binnen aan de basis een haarring.
  • De kelktanden staan af als de splitvruchten rijp zijn.
  • Paarse dovenetel groeit op zonnige of soms half beschaduwde, open plaatsen op vochthoudende, (zeer) voedselrijke grond.
  • Groeiplaatsen zijn o.a. akkers, tuinen, puin, plantsoenen, bloembakken, dijken, bermen, grasvelden, kaal getrapte delen van weiland, heggen, duinstruweel, langs spoorwegen, aan de voet van muren en in de voegen van bestrating.
  • Paarse dovenetel komt voornamelijk voor in Europa en West-Azië.
  • In Nederland.en België is het een algemene, inheemse soort.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Pearse dôvenettel

English Red Dead-nettle

Français Lamier pourpre

Deutsch Rote Taubnessel

Synoniemen

Familie Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Dovenetel heeft te maken met de bladen, die lijken op die van de brandnetel, maar zijn niet bezet met brandharen. Lamium is afgeleid van het Griekse woord lamos (muil of keelgat) en heeft betrekking op de muilvormige bloemkroon. Purpureum betekent purperkleurig.

Levensduur Eenjarig.

Plantvorm Therofyt.

Hoofdbloei Maart t/m oktober.

Afmeting 10-30 cm.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Wortels


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0

Stengels Het bovenste deel van de rechtopstaande, vierkantige stengel kan paars van kleur zijn.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


kuleuven-kulak.be/bioweb


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bladeren De kruisgewijs tegenoverstaande bladen zijn behaard en regelmatig gekarteld. De onderste stengelbladen zijn eirond of driehoekig. De hogere stengelbladen (de onderste schutbladen niet meegerekend) zijn meer lang dan breed. Ze zijn eirond of ruitvormig en vaak paars aangelopen.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Enrico Blasutto - cc by-sa 3.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Tweeslachtig. De onderste schutbladen zijn regelmatig gekarteld. De 1-2 cm lange bloemen zijn lichtpaars (zeer zelden wit). De bloemkroonbuis is recht en heeft van binnen aan de basis een duidelijke haarring. De zijslippen hebben een draadvormig tandje. De kelk is 5-7,5 mm.  De vijf tanden zijn meestal ongeveer even lang als de buis. Het stuifmeel is oranje. Het vruchtbeginsel is bovenstandig met een stijl en twee stempels.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Vruchten en zaden Een splitvrucht. De kelktanden staan af als de vruchten rijp zijn. Zaden met een mierenbroodje (de mieren zorgen zo voor de verspreiding). Ze zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Beentree - gfdl


Malcolm Storey - bioimages.org.uk - cc by-nc-sa-2.0 uk


Hervé Goëau - cc by-sa 2.0 fr


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Zonnige, soms half beschaduwde, open plaatsen (pioniervegetatie) op matig droge of meestal vochtige, voedselrijke tot zeer voedselrijke grond (alle grondsoorten).

Groeiplaatsen Akkers, tuinen, moestuinen, puin, plantsoenen, bloembakken, dijken, bermen, grasvelden, nieuwe gazons, kaal getrapte delen van weiland, heggen, struwelen, hakhout, duinstruweel, langs spoorwegen, aan de voet van muren en in de voegen van bestrating.

Verspreiding

Wereld Europa en West-Azië.

Nederland Inheems. Algemeen.

België Inheems. Algemeen.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0