Wilde planten in Nederland en België

Moeraskruiskruid - Jacobaea paludosa

Frysk: Reidkrúswoartel

English: Fen Ragwort

Français: Séneçon des marais

Deutsch: Sumpf-Greiskraut

Synoniemen: Senecio paludosus

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Dit kruid was gewijd aan Sint-Jacob, de beschermheilige van de paarden, vandaar de Nederlandse en wetenschappelijke naam (Jacobaea). Paludosa betekent het moeras bewonend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Helofyt of hemikryptofyt.

Hoofdbloei: Juni t/m augustus.

Afmeting: 60-180 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Rutger Barendse - freenatureimages.eu

Wortels: Een kruipende, meerkoppige wortelstok.


files.plutof.ut.ee -
CC BY-NC 4.0


plant.depo.msu.ru -
CC BY 4.0


files.plutof.ut.ee -
CC BY-NC 4.0


files.plutof.ut.ee -
CC BY-NC 4.0

Stengels: De stijf rechtopstaande, grijsachtig groene stengels zijn kantig, hol en alleen in de bloeiwijze vertakt.


© Dick Kerkhof - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0

Bladeren: De verspreidstaande bladen zijn van onderen meestal grijsviltig of heel soms kaal. Ze zijn lijnvormig tot lancetvormig en lang toegespitst. De bladrand is gezaagd-getand en iets omgerold. De onderste bladen zijn gesteeld, maar de middelste en bovenste zijn zittend met een halfstengelomvattende voet. De bladen staan vaak omhooggericht en zijn 8-14 cm lang.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


AnRo0002 -
CC0


Thierry Pernot - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Polygaam. De bloemhoofdjes groeien met tien tot dertig bij elkaar in grote schermachtige pluimen. De hoofdjes zijn 3-4 cm. De tien tot twintig lintbloemen zijn geel, evenals de buisbloemen. De omwindselbladen zijn kaal of viltig behaard. Een bloem heeft vijf mel elkaar vergroeide meeldraden en een onderstandig vruchtbeginsel met een stijl en twee stempels.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Pieter Pelser -
CC BY 3.0

Vruchten: De nootjes zijn kaal. Het vruchtpluis is geelwit tot licht strokleurig. Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Dick Hoek - CC BY-NC-ND 4.0


Louis Geraets - CC BY-NC-ND 4.0


©2006 Digital Plant Atlas -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Giftigheid: Giftig.

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op natte, matig voedselarme tot voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende, humeuze, slibrijke grond (lemig zand, veen, leem, zavel en rivierklei).

Groeiplaatsen: Waterkanten (oude rivierlopen, kolken, greppels en in de rietzoom langs kanalen), ruigten (natte ruigten), moerassen (laagveenmoerassen, verruigd rietland en trilveen), grasland (hooiland), langs spoorwegen (spoorgreppels) en bossen (moerasbossen, wilgenbossen, grienden en populierenplantages in uiterwaarden).

Verspreiding

Wereld: West-Siberië en Midden- en Oost-Europa. Noordwestelijk tot in Oost-Engeland, Nederland en Zuid-Zweden.

Nederland: Vrij algemeen in het rivierengebied en in de aangrenzende gebieden tot langs de kust van het IJsselmeer en het Haringvliet. Vrij zeldzaam in beekdalen in Noord-Brabant, Twente en Gelderland. Elders zeer zeldzaam of ontbrekend. Afgenomen.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Scheldevallei, de Maasvallei, de Moervaartvallei, de Kempen en de Dendervallei. Sterk afgenomen.
Wallonië:
Inheems. Zeer zeldzaam in het Maasdal.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Flora regni borussici, deel 12, A.G. Dietrich (1844)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 5, J.E. Sowerby (1866)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Grandes Heures Anne de Bretagne, Jean (Jehan) Bourdichon (1503-1508)

2001-2022 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL