Klein sterrenkroos - Callitriche palustris

		Klaas Dijkstra
	Klein sterrenkroos Callitriche palustris

Klik op een afbeelding om te vergroten.

Stefan Lefnaer - cc by-sa 4.0

In het kort.

Klein sterrenkroos of Callitriche palustris is een soort uit de Weegbreefamilie (Plantaginaceae).
Het is een eenjarige, 5-30 cm grote plant.
De stengels zijn draadvormig. Als landvorm heeft Klein sterrenkroos kruipende stengels.
De drijvende bladen vormen rozetten. De ondergedoken, tegenoverstaande bladen hebben een gave rand en zijn lijnvormig tot eivormig. De landvorm heeft langwerpige of lijnvormige bladen.
Klein sterrenkroos bloeit van mei t/m november.
Bloemen in de bladoksels. Ze hebben geen bloembladen, alleen twee sikkelvormige schutbladen.
De tot 1 mm lange splitvruchten zijn omgekeerd eirond.
Klein sterrenkroos groeit op zonnige, open plaatsen op natte, meestal slibrijke, matig voedselrijke grond en in ondiep, matig voedselarm, zwak zuur, stilstaand, snel opwarmend water.
Groeiplaatsen zijn o.a. drassig weiland, natte bossen, in en langs poelen bij beekjes, oude rivierarmen, visvijvers en trapgaten langs drinkpoelen.
Klein sterrenkroos komt voor in koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond.
In Nederland en België is het een zeer zeldzame, inheemse soort.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Lyts stjerrekroas

English Vernal Water-starwort

Français Callitriche des marais

Deutsch Sumpf-Wasserstern

Synoniemen Voorjaarssterrenkroos

Familie Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Naamgeving (Etymologie) Sterrenkroos houdt verband met de bladrozetjes die in het water op een sterk lijken. Callitriche is afgeleid van het Griekse kallos (schoonheid) en thrix (haar). Een plant waarmee men het haar verfde. Palustris betekent het moeras bewonend.

Levensduur Eenjarig.

Plantvorm Hydrofyt.

Hoofdbloei Mei t/m november.

Afmeting 5-30 cm.

Adrie van Heerden - verspreidingsatlas	Adrie van Heerden - verspreidingsatlas
Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	Thierry Pernot - cc by-sa 2.0 fr

Wortels

herbariaunited.org	herbariaunited.org
herbariaunited.org	herbariaunited.org

Stengels De stengels zijn draadvormig. Als landvorm heeft Klein sterrenkroos kruipende stengels.

Thierry Pernot - cc by-sa 2.0 fr	Pierfranco Arrigoni - luirig.altervista.org
Ron Poot - cc by-nc-nd 3.0	Gertjan van Noord - cc by-nd 3.0

Bladeren De drijvende bladen vormen rozetten. Ze zijn elliptisch of rond. De ondergedoken bladen zijn tegenoverstaand. Ze hebben een gave rand en zijn lijnvormig tot eivormig. Als landvorm heeft Klein sterrenkroos langwerpige tot lijnvormige bladen.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	Christian Fischer - cc by-sa 3.0
Ruppia2000 - cc by-sa 3.0	Rom - cc by 3.0

Bloemen Eenslachtig. Eenhuizig. De bloemen groeien in de bladoksels. Ze hebben geen bloembladen, alleen twee sikkelvormige schutbladen, één meeldraad en één vruchtbeginsel. Meestal staan er steeds een mannelijke en een vrouwelijke bloem bij elkaar in dezelfde bladoksel. Bij landvormen ontbreken meestal de mannelijke bloemen. De stuifmeelkorrels ijn rondachtig tot ellipsachtig.

Andrea Moro - cc by-sa 4.0	Pierfranco Arrigoni - luirig.altervista.org
Helmut Wittmann - cc by-nc-nd 4.0	Gertjan van Noord - cc by-nd 3.0

Vruchten en zaden De tot 1 mm lange splitvruchten zijn omgekeerd eirond. De donkerbruine tot bijna zwarte deelvruchtjes zijn naar de voet versmald (de grootste breedte boven het midden). Ze zijn meer hoog dan breed en vanaf het midden tot aan de top zijn ze smal gevleugeld (de vleugel aan de top is veel breder dan aan de zijkant). Tweezaadlobbig.

Adrie van Heerden - verspreidingsatlas	Steve Hurst - USDA-NRCS PLANTS Database
Pierfranco Arrigoni - luirig.altervista.org	Pierfranco Arrigoni - luirig.altervista.org
©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Zonnige, open plaatsen op natte, meestal slibrijke, matig voedselrijke grond en in ondiep, matig voedselarm, zwak zuur, stilstaand, snel opwarmend water. Vaak op plaatsen met een wisselende waterstand.

Groeiplaatsen Drassig weiland, natte bossen, in en langs poelen bij beekjes, oude rivierarmen, periodiek drooggelegde visvijvers en trapgaten langs drinkpoelen.

Verspreiding

Wereld Koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond.

Nederland Inheems. Zeer zeldzaam

België Inheems. Zeer zeldzaam

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0