| 
|  Klaas Dijkstra |
|
|
Heen |
|
|
Klik op een afbeelding om te vergroten.
|
In het kort.
|
Uitgebreide beschrijving
FryskHeinebal
English Sea Club-rush
Français Scirpe maritime
Deutsch Strandsimse
Synoniemen Scirpus maritimus, Zeebies
Familie Cyperaceae (Cypergrassenfamilie)
Naamgeving (Etymologie) Bolboschoenus komt van het Latijnse bulbus (bol). Die naam heeft betrekking op de knopige verdikkingen op de wortelstok. Het tweede deel van de naam (schoenus) is afgeleid van het Griekse schoinos (strik), gebruikt als vlechtwerk, vanwege de taaiheid van de halmen. Maritimus betekent van of aan de zee.
Levensduur Overblijvend.
Plantvorm Helofyt of geofyt.
Hoofdbloei Juni t/m augustus, maar soms tot in de herfst.
Afmeting 40-100 cm.
|
|
|
|
|
|
Wortels Een forse, kruipende wortelstok met harde, vezelige, bruingrijze, bewortelde knollen, die tot enkele cm groot kunnen worden.
|
|
|
|
|
|
Stengels De rechtopstaande, forse, met merg gevulde stengels zijn scherp driekantig en over bijna de hele hoogte bebladerd.
|
|
|
|
|
|
Bladeren De lijnvormige bladen zijn vrij vlak, tot 1 cm breed en aan de top driekantig. Naar boven zijn ze ruw op de randen en op de onderkant van de middennerf. Op de overgang van de bladschede naar de bladschijf zie je aan de buitenkant twee lichte vlekken.
|
|
|
|
|
|
Bloemen Tweeslachtig. De bloeiwijze is meestal schermvormig of hoofdjesachtig, maar de aar kan ook alleen staan. De roodbruine, 1-2 cm, maar soms tot 4 cm lange aren bevatten veel bloemen. Ze zijn meer dan twee keer zo lang als breed. Aan de voet vind je meestal drie schutbladen, die meestal langer zijn dan de bloeiwijze. De kafjes staan in een spiraal, ze zijn eirond en aan de top ingesneden, waar de middennerf als een naald van enkele millimeters hoogte uitkomt. Het vruchtbeginsel is bovenstandig. Stijlen met meestal drie stempels (zelden twee).
|
|
|
|
|
|
Vruchten en zaden De glanzend bruine nootjes zijn 3-4 mm lang en 2,2-2,7 mm breed. Op dwarsdoorsnede zijn ze ovaal tot bijna driehoekig. De exocarp (buitenste laag van de vruchtwand) is ongeveer twee keer zo dik als de mesocarp (middelste laag van de vruchtwand). De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Eenzaadlobbig.
|
|
|
|
|
|
Biotoop
Bodem Zonnige plaatsen op natte, voedselrijke, meestal kalkhoudende grond en in ondiep, zoet, zout tot meestal licht zilt water met een organische of licht organische, slibrijke, zeer carbonaatrijke bodem (zand, veen, zeeklei en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen Langs rivieren, tichelgaten, afwateringskanaaltjes, sloten, vijvers, plassen, kanalen, grachten en basaltglooiingen, verlandende sloten, kwelders, 's winters overstroomde laagten in zilt weiland, langdurig onder water staande delen van weiland, weilandgreppels, strandvlakten in poelen en slenken waar zich regenwater en water uit de duinen verzamelt, moerassen in het zoetwatergetijdengebied en soms in akkers.
Verspreiding
Wereld In alle werelddelen.
Nederland Inheems. Vrij algemeen.
België Inheems. Vrij algemeen.
Toepassingen
De knolletjes (heenkloten of hanebollen) worden op schorren door overwinterende ganzen graag opgewroet en gegeten. Ze worden ook wel gestoken als voer voor tamme ganzen.
2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0