Klaas Dijkstra

Groot springzaad
Impatiens noli-tangere


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Groot springzaad of Impatiens noli-tangere is een soort uit de Balsemienfamilie (Balsaminaceae).
  • Het is een eenjarige, 10-40 cm hoge plant.
  • Ondiep wortelend.
  • De stengelvoet is kaal, met dikke knopen.
  • De 3-10 cm lange bladen zijn teer, langwerpig-eirond en verwijderd gezaagd
  • Groot springzaad bloeit van juni t/m september.
  • IJle trossen met hangende 2-3 cm grote, gele bloemen met aan de binnenkant kleine rode of bruinige vlekjes.
  • Cilindervormige, 2-3 cm lange doosvruchten die bij rijpheid open springen.
  • Groot springzaad groeit op meestal licht beschaduwde plaatsen op natte, (matig) voedselrijke grond.
  • Groeiplaatsen zijn o.a. loofbossen, grienden, moerasbossen, langs bosgreppels, langs natte boswegen, eendenkooien, beekstrandjes en bermgreppels aan bosranden.
  • Groot springzaad komt voor in gematigde streken in Europa, Azië en westelijk Noord-Amerika.
  • In Nederland en België is het een vrij zeldzame, inheeemse soort.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Springsied

English Touch-me-not balsam

Français Balsamine des bois

Deutsch Großes Springkraut

Synoniemen

Familie Balsaminaceae (Balsemienfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Impatiens komt uit het Latijn en betekent ongeduldig of geen aanraking verdragend, naar het plotseling openspringen van de rijpe vrucht bij aanraking. Het Latijnse nolitangere betekent. raak me niet aan.

Levensduur Eenjarig.

Plantvorm Therofyt.

Hoofdbloei Juni t/m september.

Afmeting 30-80 cm.

zaailing

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Wortels Ondiep wortelend.


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


hasbrouck.asu.edu - cc by-nc 3.0


hasbrouck.asu.edu - cc by-nc 3.0

Stengels Meestal zijn de stengels vertakt. De stengelvoet is kaal, met dikke knopen.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bladeren De bladen zijn teer, langwerpig-eirond, verwijderd gezaagd en worden 3-10 cm. Ze hebben een vrij stompe top. De gesteelde klieren zie je alleen aan de bladvoet, niet op de stengels.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Tweeslachtig. Bloemen met een gebogen steel. IJle trossen van drie of vier (soms vijf of zes) hangende 2-3 cm grote bloemen. Ze zijn geel met aan de binnenkant kleine rode of bruinige vlekjes. Het onderste kelkblad is zakvormig en vrij geleidelijk in de spoor versmald. De lange, trechtervormige spoor heeft een teruggebogen top.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Vruchten en zaden De 2-3 cm lange doosvruchten zijn cilindervormig. Als ze rijp zijn springen ze open. Tweezaadlobbig.


Frank Vincentz - cc by-sa 3.0


Frank Vincentz - cc by-sa 3.0


kuleuven-kulak.be/bioweb


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Half beschaduwde of meestal licht beschaduwde plaatsen op natte, matig voedselrijke of voedselrijke grond (zand, laagveen, leem en klei).

Groeiplaatsen Loofbossen, grienden, moerasbossen, langs bosgreppels, langs natte boswegen, eendenkooien, beekstrandjes, slootkanten langs spoorsloten, langs rivieren en bronbeken, kwelgebieden, natte parken en bermgreppels aan bosranden.

Verspreiding

Wereld Gematigde streken in Europa (noordelijk tot boven de poolcirkel) en Azië en in westelijk Noord-Amerika.

Nederland Inheems. Vrij zeldzaam.

België Inheems. Vrij zeldzaam.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0