| 
|  Klaas Dijkstra |
|
|
Gelderse roos |
|
|
Klik op een afbeelding om te vergroten.
|
In het kort.
|
Uitgebreide beschrijving
Frysk Krúshoutbeam
English Guelder Rose
Français Viorne Obier
Deutsch Gemeiner Schneeball
Synoniemen
Familie Adoxaceae (Muskuskruidfamilie)
Naamgeving (Etymologie) Viburnum komt van het Latijnse viere (buigen of vlechten) of vibro (zwaaien of trillen), vanwege de buigzame takken. Opulus is afgeleid van opalus, de oude Latijnse naam voor de esdoorn en werd aan deze plant gegeven vanwege de gelijkenis van de bladeren.
Levensduur Overblijvend.
Plantvorm Fanerofyt.
Hoofdbloei Juni.
Afmeting 1½-3 meter.
|
|
|
|
|
|
Wortels Een weinig diepgaand wortelstelsel.
Stam De schors is bruin en met verticaal lopende spleten.
|
|
|
|
|
|
Takken De takken zijn kaal en grijsachtig. Jonge takken hebben stompe kanten. De knoppen zijn geschubd.
|
|
|
|
|
|
Bladeren De tegenoverstaande, tot 12 cm grote bladeren zijn rondachtig met drie tot vijf lobben. Van onderen zijn ze zacht behaard, van boven kaal. De bladlobben zijn onregelmatig grof getand. De bladsteel heeft een aantal halvemaanvormige aanhangseltjes en vlak boven de voet enige draadvormige aanhangseltjes (enkele klieren). De bladen zijn handnervig.
|
|
|
|
|
|
Bloemen Tweeslachtig. De witte bloemen vormen brede, schermvormige pluimen van 5-10 cm. Er zijn twee soorten bloemen. De binnenste 4-7 mm grote bloemen zijn vruchtbaar en deze worden omgeven door enkele rijen 1-2 cm grote, onvruchtbare bloemen. De grote randbloemen trekken insecten aan. Bloemen met vijf kroonbladen en vijf kelktanden en het vruchtbeginsel is halfonderstandig.
|
|
|
|
|
|
Vruchten en zaden Een steenvrucht. De rode bolvormige, giftige bessen zijn 0,8-1 cm. De platte zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.
|
|
|
|
|
|
|
| |
Biotoop
Bodem Zonnige of licht beschaduwde plaatsen op vochtige of natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, zwak zure tot licht basische, kalkhoudende, humeuze grond (zand, leem, lemig zand en zandige klei) met een goed verterende strooisellaag.
Groeiplaatsen Lichte plekken in loofbossen, kwelplekken in bronbossen, natte bossen, moerasbossen, beekbossen, bosranden, struwelen, heggen, beschaduwde waterkanten en duinen.
Verspreiding
Wereld Gematigde streken in Europa en Azië. In Noord-Amerika groeit een nauw verwante (onder)soort.
Nederland Inheems. Algemeen.
België Inheems. Algemeen.
2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0