Klaas Dijkstra

Daslook
Allium ursinum


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Daslook of Allium ursinum is een soort uit de Narcisfamilie (Amaryllidaceae).
  • Het is een overblijvende, naar uien ruikende, 20-40 cm hoge plant.
  • Vaak in grote groepen groeiend.
  • Polvormend
  • Langwerpige, meestal 2-4 cm lange bollen.
  • De rechtopstaande, gladde stengels zijn driekantig of halfrond.
  • Meestal zijn er twee wortelstandige bladen met een 2-5 cm brede, langwerpig-eironde bladschijf, een spitse top en een afgeronde of zwak wigvormige voet. De bladsteel is 5-15 cm.
  • Daslook bloeit van april t/m juni.
  • Witte, 1,2-2 cm grote bloemen in vrij dichtbloemige, bolvormige schermen.
  • Een driedelige doosvrucht.
  • Daslook groeit op beschaduwde plaatsen op vochtige, (matig) voedselrijke, humusrijke grond.
  • Groeiplaatsen zijn o.a. kalkrijke loofbossen, hellingbossen, parkbossen, struwelen en heggen.
  • Daslook komt voornamelijk voor in Europa.
  • Bij ons is het een vrij algemene inheemse soort.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Blêdlok

English Bear's Garlic

Français Ail des Ours

Deutsch Bärlauch

Synoniemen

Familie Amaryllidaceae (Narcisfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Allium komt van het Griekse aglis (knoflook), dat is ontstaan uit glis (iets kroms of rond), dat verwijst naar de bol van de looksoorten. Allium zou echter ook afkomstig kunnen zijn van het Keltische all (warm, scherp of brandend), dat slaat op de eigenschappen van de plant. De soortaanduiding ursinum is afgeleid van Ursus (beer) en betekent van de beren. De naam is ontstaan door het oude bijgeloof dat beren na hun winterslaap zich eerst aan deze plant tegoed deden. De naam Daslook bestaat al lang. In 1608 werd " Dasloock" reeds door Rembert Dodoens genoemd. Daslook werd, behalve met de beer ook geassocieerd met de das, omdat men dacht dat de das zijn kracht aan dit kruid te danken had.

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Geofyt.

Hoofdbloei April t/m juni.

Afmeting 20-40 cm.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Wortels Langwerpige, meestal 2-4 cm lange bollen.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Stengels De rechtopstaande, gladde stengels zijn driekantig of halfrond. Polvormend. Daslook groeit vaak in grote groepen. De plant verspreidt een sterke uiengeur.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bladeren Meestal zijn er twee wortelstandige bladen met een 2-5 cm brede, langwerpig-eironde bladschijf, een spitse top en een afgeronde of zwak wigvormige voet. De nerven lopen parallel. De bladsteel is 5-15 cm. Aan het einde van de lente sterven de bladen af.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Tweeslachtig. Voor het bloeischerm zich ontvouwt zitten de bloemknoppen in een bloeischede, die uit twee kleppen bestaat. De twee kleppen vallen af als de bloeiwijze zich opent. De 1,2-2 cm grote bloemen vormen vrij dichtbloemige, bolvormige schermen. De zes witte bloemdekbladen zijn stervormig. Elke bloem heeft zes meeldraden, die ongeveer half zo lang zijn als de bloembladen (ongeveer 7 mm), één stijl met één stempel en een driehokkig bovenstandig vruchtbeginsel.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Vruchten en zaden De zaden zijn zwartbruin. De doosvrucht heeft drie diepe groeven. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Biotoop

Bodem Beschaduwde plaatsen op vochtige of vrij natte, matig voedselrijke of voedselrijke, neutrale tot kalkhoudende, humusrijke, meestal lemige of kleiige grond. Een bodem met een goede strooiselvertering (zand, leem, zavel en mergel).

Groeiplaatsen Kalkrijke loofbossen, hellingbossen, landgoedbossen, parkbossen, struwelen, heggen, aan de voet van mergel- en leemhellingen en oevers van vroegere duinbeken.

Verspreiding

Wereld Voornamelijk in Europa. Noordelijk tot in Midden-Noorwegen en het Baltische gebied.

Nederland Inheems. Vrij algemeen.

België Inheems. Vrij algemeen.

Extra informatie

Namen

De Friese naam is Blêdlok, zo genoemd vanwege de brede bladen van deze looksoort. In het Engels heet de plant Bear Garlic (Berenknoflook). Andere Engelse namen zijn Ramsons, Buckrams en Wild Garlic (wilde knoflook). De Franse naam is Ail des Ours (Berenknoflook). Ook in het Duits wordt de plant genoemd naar beren: Bärlauch, evenals de Spaanse naam Ajo de Oso (Berenknoflook) en het Italiaanse Aglio orsino. In het Zweeds heet de soort Ramslök. Het Noors en Deens hebben een soortgelijke naam te weten: Ramsløk en Rams-Løg.

Daslook wordt onder gebracht bij de narcisfamilie (Amaryllidaceae). Dat is een familie van overblijvende, eenzaadlobbige, kruidachtige planten met meestal ondergrondse bollen, maar soms met wortelstokken. De bloemen zijn tweeslachtig met zes meeldraden en één stijl. Ze hebben veelzadige doosvruchten.

Kiemplant

Daslook is eenzaadlobbig, d.w.z. dat het kiemplantje slechts één blaadje heeft.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Verspreiding in andere landen


Verspreidingskaart van Groot-Brittannië en Ierland.


Verspreidingskaart van Frankrijk.


Verspreidingskaart van Duitsland.


Verspreidingskaart van Zweden.

Vermeerderen

Je kunt de plant vermeerderen door te zaaien. De meeste zaden hebben een koude periode (winter) nodig voordat ze kiemen. Ook kun je de bolletjes uitplanten.

Toepassen in de heemtuin


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Massaal groeiend Daslook.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Daslook heeft graag een beschaduwd of liefst halfbeschaduwd plekje onder loofbomen of struiken, met een voedselrijke, humeuze, vochthoudende en kalkhoudende grond.
De planten groeien vaak vaak in grote groepen en verspreiden een sterke uiengeur.
Pas op... de planten kunnen enorm gaan woekeren door vermeerdering van de bolletjes, maar vooral door dat ze zich overvloedig kunnen uitzaaien!

Gebruik in de keuken


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Gebruik de bladeren het liefst voordat de plant gaat bloeien. Ze hebben een zachte bieslookachtige smaak. De naar uien ruikende bladeren kunnen rauw, fijngehakt gebruikt worden in salades, maar ook in soepen (in Duitsland is dat b.v. Bärlauchsuppe), roerbakgroenten e.d. Daslook kan ook worden verwerkt in o.a. pesto, marinades, brood (in Duitsland is dat Bärlauchbrot), kruidenboter (Daslookboter) en kaas.

Hieronder een recept voor Daslookpesto.
* 2 handen daslook
* 1 ons extra belegen kaas
* 10 gram ontvliesde amandelen
* 2 tot 3 deciliter olijfolie
* Maal de amandelen fijn.
* Doe er dan de daslook bij.
* Maal opnieuw fijn.
* Voeg nu de kaas en 2 deciliter olijfolie toe.
* Als het geheel te droog is, voeg je wat meer olie toe.
* Eventueel kun je naar smaak wat zout toevoegen.

Lekker met spaghetti of op een sneetje brood.

Nog een recept voor Daslookpesto.
* Rooster pijnboompitten in een droge koekenpan tot ze lichtbruin zijn.
* Voeg daslook, de geroosterde pijnboompitten, Parmezaanse kaas en knoflook in een keukenmachine of blender en meng totdat alles fijngehakt is.
* Voeg geleidelijk de olijfolie toe terwijl je blijft mengen totdat alles goed gemengd is.
* Voeg zout en peper toe naar smaak.

De daslookpesto kun je in een luchtdichte pot in de koelkast bewaren.
Je kunt de pesto gebruiken als broodbeleg, als dressing voor salades of als saus voor pasta.

De zaden en bloemknoppen van daslook kun je ook inleggen in azijn.
* Doe de zaden of bloemknoppen in een glazen pot en giet er een mix van kokende azijn en kokend water.
* Je kunt een theelepel suiker en een snufjeje zout toevoegen.
* Eventueel ook extra smaakmakers zoals venkelzaad, een chilipepertje, een paar takjes dille, een paar peperbolletjes.
* Draai de pot om en laat het geheel afkoelen.

Ongeopend kun je het zeker een jaar op een koele plek bewaren.

* Dankzij de brede bladvorm kun je er ook rolletjes van maken.
* De vulling kun je zelf bepalen, bijv. kaas, geroosterde gemalen noten of geraspte rodebiet met citroenrasp.

* Trouwens, ook de langwerpig, ovale bollen kunnen gebruikt worden als vervanging van Knoflook.

Nog een paar opmerkingen

* Insecten profiteren volop van de bloemen, mede vanwege de vrij vroege bloei.
* De bloemen kunnen ook afgeknipt in een vaas worden gezet.
* Vroeger werden met de plant darmklachten, wormen en aderverkalking bestreden.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0