Klaas Dijkstra

Brede ereprijs en  Oostenrijkse ereprijs
Veronica austriaca


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Brede ereprijs ereprijs of Veronica austriaca is een soort uit de Weegbreefamilie (Plantaginaceae).
  • Het is een overblijvende, 10-50 cm hoge plant.

  • De stengels staan rechtop of zijn opstijgend. De verhoutende basis kruipt over de grond en kan gaan wortelen.

  • De wintergroene, zittende bladen zijn grof gekarteld-gezaagd en eirond of langwerpig. Oostenrijkse ereprijs heeft enkel of dubbel geveerde bladen.

  • Een hartvormige doosvrucht.
  • Brede ereprijs bloeit van mei t/m juli.

  • Lange, vrij dichte, rijkbloemige, langgsteelde trossen met helderblauwe, 0,8-1,7 cm grote bloemen.
  • Brede ereprijs groeit op zonnige plaatsen op vochthoudende, matig voedselarme, kalkhoudende grond.

  • Groeiplaatsen zijn o.a. grazige rivierduinen, dijken, bosranden, schraal grasland, kalkgrasland en bermen.
  • Brede ereprijs komt voor in West-Azië, Midden- en Oost-Europa en in sommige delen van Zuid-Europa. Ingeburgerd in Noord-Amerika.
  • In Nederland is deze soort zeldzaam inheems. In België is de plant zeer zeldzaam ingeburgerd.
  • Oostenrijkse ereprijs is in Nederland slechts eenmaal aangetroffen en niet inheems. Niet in België.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Breed blaublomke

English Large Speedwell (Austrian Speedwell)

Français Veronique germandrée

Deutsch Polsterehrenpreis

Synoniemen Veronica teucrium, Breedbladige ereprijs

Familie Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Naamgeving (Etymologie) De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Austriaca betekent Oostenrijks en teucrium betekent van de gamander.

Ondersoorten Brede ereprijs (Veronica austriaca subsp. teucrium) en Oostenrijkse ereprijs (Veronica austriaca subsp. austriaca)

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Chamaefyt.

Hoofdbloei Mei t/m juli.

Afmeting 10-50 cm.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Wortels Worteldiepte tot 20 cm.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Stengels De stengels staan rechtop of zijn opstijgend. De verhoutende basis kruipt over de grond en kan gaan wortelen.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bladeren De wintergroene, zittende bladen zijn grof gekarteld-gezaagd en eirond of langwerpig. Ze hebben een afgeronde of zwak hartvormige voet.
Oostenrijkse ereprijs-Enkel of dubbel geveerde bladen.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Tweeslachtig. De bloemen groeien in lange, vrij dichte, rijkbloemige en langgsteelde trossen in de bladoksels. Ze zijn helderblauw en 0,8-1,7 cm. De behaarde kelk heeft een korte bovenste slip.


Stefan Lefnaer - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Vruchten en zaden De doosvrucht is hartvormig en meestal behaard. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Zonnige plaatsen op matig droge, matig voedselarme, kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, klei en mergel).

Groeiplaatsen Grazige rivierduinen, dijken, grazige plaatsen in de bergen, bosranden, schraal grasland, hooiland, kalkgrasland, bermen en op ingegraven muurdelen.

Verspreiding

Wereld West-Azië, Midden- en Oost-Europa en in sommige delen van Zuid-Europa. Westelijk tot in Nederland en België. Ingeburgerd in Noord-Amerika.


Veronica austriaca


Veronica austriaca subsp. teucrium


Veronica austriaca subsp. austriaca

Nederland Brede ereprijs. Inheems. Zeldzaam.
Oostenrijkse ereprijs. Niet ingeburgerd. Zeer zeldzaam. Deze ondersoort werd voor het eerst in 1912 aangetroffen langs de Rijn bij Arnhem.


Brede ereprijs


Oostenrijkse ereprijs

België Brede ereprijs. Ingeburgerd. Zeer zeldzaam.
Oostenrijkse ereprijs. Niet in België.

Toepassingen

Cultuur De plant wordt ook als sierplant gekweekt.

Vermeerderen Scheuren.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0