Klaas Dijkstra

Bosereprijs
Veronica montana


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Bosereprijs of Veronica montana is een soort uit de Weegbreefamilie (Plantaginaceae).
  • Het is een overblijvende, 10-45 cm lange plant.

  • Vrij grote plakkaten vormend.
  • De opstijgende of liggende en behaarde stengels wortelen vaak aan de voet.

  • Wintergroene, behaarde, eironde of ronde, 2-3,5 cm grote blaadjes met groffe tanden.
  • Bosereprijs bloeit van mei t/m juli.

  • Losse, armbloemige trossen met 0,8-1 cm grote, bleekblauwe of lila bloemen met donkerder aderen.

  • De bleekgroene, beklierde, 4-8 mm grote doosvruchten zijn sterk zijdelings afgeplat, breed gevleugeld en omgekeerd hartvormig.

  • Bosereprijs groeit op beschaduwde plaatsen op vochtige, (matig) voedselrijke, humeuze grond.

  • Groeiplaatsen zijn o.a. loofbossen, bosranden en zandige oeverwallen van bosbeken.
  • Bosereprijs komt voor in Midden- en West-Europa en op enkele plaatsen in Zuid-Europa en Noordwest-Afrika.

  • In Nederland is het een zeldzame inheemse ereprijssoort. In België is het plantje vrij algemeen.

Uitgebreide beschrijving

Frysk

English Wood Speedwell

Français Veronique des montagnes

Deutsch Berg-Ehrenpreis

Synoniemen

Familie Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Naamgeving (Etymologie) De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Montana betekent van de bergen.

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Chamaefyt.

Hoofdbloei Mei t/m juli.

Afmeting 10-45 cm.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Wortels Worteldiepte tot 10 cm.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Stengels De opstijgende of liggende stengels zijn rondom behaard. Ze wortelen vaak aan de voet en vormen zo vrij grote plakkaten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bladeren De bladsteel is 5-15 mm. De wintergroene, aan beide kanten verspreid behaarde bladen zijn eirond tot rond en vrij bleekgroen. Ze worden 2-3,5 cm, met groffe tanden.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Tweeslachtig. Aan de voet van de bloem zit een klein, lijnvormig schutblad. De bloemen groeien in losse, armbloemige trossen. Ze zijn bleekblauw of lila met donkerder (paarse) aderen en 0,8-1 cm. De kelk bestaat uit vier slippen.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Vruchten en zaden De bleekgroene, beklierde, 4-8 mm grote doosvruchten zijn sterk zijdelings afgeplat, breed gevleugeld, omgekeerd hartvormig (elliptisch tot niervormig) en langer dan de kelk. Ze zijn meer breed dan lang. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be/bioweb


Emmanuel Stratmains - cc by-sa 2.0 fr


Malcolm Storey - bioimages.org.uk - cc by-nc-sa-2.0 uk


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke of voedselrijke, zwak zure of neutrale, humeuze grond (leem en leemhoudend zand) met een goed verterende strooisellaag.

Groeiplaatsen Loofbossen, natte bossen, bronbossen, langs bospaden, bosranden, zeer zeldzaam in de duinen en zandige oeverwallen van bosbeken.

Verspreiding

Wereld Midden- en West-Europa en op enkele plaatsen in Zuid-Europa en Noordwest-Afrika (Atlasgebied).


Nederland Inheems. Zeldzaam.

België Inheems. Vrij algemeen.

Toepassingen

Vermeerderen Scheuren.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0