Zwarte populier

Namen

Wetenschappelijk: Populus nigra (Populus nigra var. nigra)

Nederlands: Zwarte populier

Frysk: Popelier

English: Black Poplar

Français: Peuplier noir

Deutsch: Schwarz-Pappel

Geslacht: Populus, Populier

Familie: Wilgenfamilie, Salicaceae

Naamgeving: Het Latijnse populus stond als mannelijk woord voor volk zoals in populair, terwijl het als vrouwelijk woord de naam van de boom of de populier betekende. Nigra betekent zwart.

Opmerking: Italiaanse populier (Populus nigra cv. Italica) wordt vaak aangeplant. Deze cultuurvorm heeft een slanke, zuilvormige kroon. Canadapopulier (Populus x canadensis) wordt tot 30 meter hoog. Deze boom wordt veel aangeplant voor o.a. de houtproductie.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend. Fanerofyt (winterknoppen minstens 50 cm boven de grond, boom).

Bloeimaanden: April.

Afmeting: 15-25 meter.


Maclemo - CC BY-SA 3.0 at


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


GrieSoß - CC BY-SA 3.0


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0

Stam: Een brede, onregelmatige kroon. De schors is zwartachtig tot donkerbruin, dik en gegroefd.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0

Takken: Wijd vertakt. De takken zijn kaal. Jonge takken zijn rond en glanzend grijsgeel, maar worden later grauw.


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 3.0


Darko Nikolovski - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De kleverige knopschubben ruiken naar balsem. De kale bladeren zijn 5-10 cm. Ze zijn eirond-ruitvormig tot driehoekig, aan de voet meestal wigvormig en aan de top toegespitst. Een lange bladsteel zonder kliertjes aan de top. De bladrand is iets doorschijnend, fijn getand en niet gewimperd. De schutbladen zijn handvormig ingesneden en kaal. Tijdens de bloei vallen ze af.


Andrew Butko - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 3.0


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Eenslachtig (een bloem met alleen mannelijke of alleen vrouwelijke geslachtsorganen). Tweehuizig (mannelijke en vrouwelijke bloemen op verschillende planten). De stempels zijn geelachtig. Er zijn twaalf tot dertig meeldraden met rode helmknoppen. Het vruchtbeginsel is eivormig met twee naden.


Bodow - CC BY-SA 4.0 (vrouwelijke bloemen)


Bodow - CC BY-SA 4.0 (mannelijke bloemen)


Roland Nonnenmacher - CC BY-SA 2.0


Andrea Moro - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. De hangende katjes zijn in omtrek rond en 5-10 cm lang. De vrouwelijke katjes zijn meestal langer dan de mannelijke. Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).


dzn.eldoc.ub.rug.nl


Darko Nikolovski - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 3.0

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige tot natte, zwak zure tot neutrale, voedselrijke grond (zand, zavel, klei en riviergrind).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (binnenduinrand), waterkanten (langs rivieren), ruigten (natte ruigten), bossen (ooibossen langs de rivieren, in de hoogste delen van schietwilg- en essenbossen) en bosranden.

Verspreiding

Wereld: Van het Middellandse-Zeegebied door Midden- en Oost-Europa tot in Midden-Azië. Elders soms ingeburgerd.

Zwarte populier - Populus nigra

Nederland: Zeldzaam aan de Hollandse en Zeeuwse binnnenduinrand en langs de rivieren.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

De Italiaanse populier en de Canadapopulier worden vaak aangeplant, maar zijn niet ingeburgerd in Nederland.

Zwarte populier

verspreidingsatlas.nl

Italiaanse populier

 verspreidingsatlas.nl

Canadapopulier

 verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam langs de Maas. Elders aangeplant en hier en daar ingeburgerd.
Rode lijst. Bedreigd.

Zwarte populier - Populus nigra

Wallonië: Zeldzaam langs de Maas.

Wetenswaardigheden

De kwaliteit van het hout is niet erg hoog, maar wordt wel gebruikt voor het maken van lucifers, pulp voor krantenpapier, fruitkistjes en lucifersdozen. In Nederland wordt het hout ook veel gebruikt voor het maken van klompen. In kalkgebieden horen Zwarte populieren en Canadapopulieren tot de belangrijkste gastheren voor Maretak (Viscum album).

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 4, Johann Carl Krauss (1800)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)


Curtis's Botanical Magazine, deel 136, M. Smith (1910)
Populus nigra var. betulifolia


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

Taschenbuch zum Pflanzenbestimmen, Prof. Dr Paul Graebner (1918)

Traité des arbres et arbrissaux, Atlas, P. Mouillefert (1892-1898)

Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)

Handbuch der Systematischen Botanik, Richard Wettstein (1924)

Medizinal Pflanzen, deel 1, F.E. Köhler, W. Müller (1887)

Vollständige Beschreibung und Abbildung der Sämmtlichen Holzarten, F.L. Krebs (1826)

Herbarium Blackwellianum, deel 3, E. Blackwell (1757)

Flore médicale, deel 5, F.P. Chaumeton (1831)

Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Mueller, Müller), M.B. Borckhausen, (1770-1777)

Phytanthoza iconographia, deel 4, J.W. Weinmann (1745)

English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 8, J.E. Sowerby (1868)

The North American sylva, F.A. Michaux (1817-1819)

Indian medicinal plants, Plates, deel 5, K.R. Kirtikar, B.D. Basu (1918)

Unsere Waldbäume, Sträucher und Zwergholzgewächse, L. Klein (1910)

Unsere Waldbäume, Sträucher und Zwergholzgewächse, L. Klein (1910)

Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)

Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)

Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)

Flora forestal española, Atlas, deel 1, M. Laguna y Villanueva, P. de Avilla y Zumarán (1884)

Histoire des plantes, deel 9, H.E. Baillon, A. Faguet (1886-1887)

The garden. An illustrated weekly journal of horticulture in all its branches, deel 27  William Robinson (1885)

© 2001-2016 K.M. Dijkstra