Namen
Nederlands: Zwarte populier
Frysk: Popelier
English: Black Poplar
Français: Peuplier noir
Deutsch: Schwarz-Pappel
Wetenschappelijk: Populus nigra (Populus nigra var. nigra)
Familie: Wilgenfamilie, Salicaceae
Geslacht:
Populus, Populier
Naamgeving: Het Latijnse populus stond als mannelijk woord voor " volk" zoals in " populair" , terwijl het als vrouwelijk woord de naam van de boom of de " populier" betekende. Nigra betekent " zwart" .
Opmerking: Italiaanse populier (Populus nigra cv. Italica) wordt vaak aangeplant. Deze cultuurvorm heeft een slanke, zuilvormige kroon. Canadapopulier (Populus x canadensis) wordt tot 30 meter hoog. Deze boom wordt veel aangeplant voor o.a. de houtproductie.

Beschrijving
Afmeting: 15 tot 25 meter.
Levensduur: Overblijvend. Fanerofyt (winterknoppen minstens 50 cm boven de grond, boom).
Bloeimaanden: April.
Stam: Een brede, onregelmatige kroon. De schors is zwartachtig tot donkerbruin, dik en gegroefd.
Takken: Wijd vertakt. De takken zijn kaal. Jonge takken zijn rond en glanzend grijsgeel, maar worden later grauw.
Bladeren: De kleverige knopschubben ruiken naar balsem. De kale bladeren zijn 5 tot 10 cm. Ze zijn eirond-ruitvormig tot driehoekig, aan de voet meestal wigvormig en aan de top toegespitst. Een lange bladsteel zonder kliertjes aan de top. De bladrand is iets doorschijnend, fijn getand en niet gewimperd. De schutbladen zijn handvormig ingesneden en kaal. Tijdens de bloei vallen ze af.
Bloemen: Eenslachtig (een bloem met alleen mannelijke of alleen vrouwelijke geslachtsorganen). Tweehuizig (mannelijke en vrouwelijke bloemen op verschillende planten). De stempels zijn geelachtig. Er zijn 12 tot 30 meeldraden met rode helmknoppen. Het vruchtbeginsel is eivormig met 2 naden.
Vruchten: Een doosvrucht. De hangende katjes zijn in omtrek rond en 5 tot 10 cm lang. De vrouwelijke katjes zijn meestal langer dan de mannelijke. Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige tot natte, zwak zure tot neutrale, voedselrijke grond (zand, zavel, klei en riviergrind).
Groeiplaatsen: Zeeduinen (binnenduinrand), waterkanten (langs rivieren), ruigten (natte ruigten), bossen (ooibossen langs de rivieren, in de hoogste delen van schietwilg- en essenbossen) en bosranden.

Verspreiding
Wereld
Zwarte populier - Populus nigra
Van het Middellandse-Zeegebied door Midden- en Oost-Europa tot in Midden-Azië. Elders soms ingeburgerd.

Nederland

Zeldzaam aan de Hollandse en Zeeuwse binnnenduinrand en langs de rivieren.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Italiaanse populier

Canadapopulier

Vlaanderen
Zwarte populier - Populus nigra
Zeer zeldzaam langs de Maas. Elders aangeplant en hier en daar ingeburgerd.
Rode lijst. Bedreigd.

Wallonië: Zeldzaam langs de Maas.

Wetenswaardigheden
De kwaliteit van het hout is niet erg hoog, maar wordt wel gebruikt voor het maken van lucifers, pulp voor krantenpapier, fruitkistjes en lucifersdozen. In Nederland wordt het hout ook veel gebruikt voor het maken van klompen. In kalkgebieden horen Zwarte populieren en Canadapopulieren tot de belangrijkste gastheren voor Maretak (Viscum album).

Zwarte populier - Populus nigra

Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden. Deel 14 (1872)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 4 (1800)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

© 2001-2014 Klaas Dijkstra