Namen
Nederlands: Zwarte nachtschade, Beklierde nachtschade
Frysk: Hûnebei, Klierige hûnebei
English: Black nightshade, Green Nightshade
Français: Morelle noire, Morelle de Schultes
Deutsch: Schwarzer Nachtschatten, Haariger Schwarzer Nachtschatten
Wetenschappelijk: Solanum nigrum
Familie: Nachtschadefamilie, Solanaceae
Ondersoorten: Zwarte nachtschade (Solanum nigrum subsp. nigrum).
Beklierde nachtschade (Solanum nigrum subsp. schultesii).

Beschrijving
Afmeting: Zwarte nachtschade: 5 tot 60 cm.
Beklierde nachtschade: 5 tot 50 cm.
Levensduur: Eenjarig.
Bloeimaanden: Juni t/m oktober.
Stengels: Zwarte nachtschade: De rechtopstaande tot uitgespreide stengels zijn vaak bossig vertakt en zwart aangelopen. Ze zijn verder kantig, kaal of zwak behaard. De jongere delen zijn behaard met aanliggende, naar boven gekromde haren. Er zijn geen lange klierharen, maar wel kleine, vrijwel zittende klieren.
Beklierde nachtschade: De rechtopstaande of uitgespreide stengels zijn kantig (minder kantig dan die van Zwarte nachtschade). Verder zijn ze kaal of zwak behaard. Onderaan zijn ze meestal wel behaard. De jongere delen zijn behaard met afstaande gewone haren en lange klierharen.
Bladeren: Zwarte nachtschade: De eironde tot langwerpige bladeren hebben een gave rand. Ze zijn bochtig getand of regelmatig grof getand, gesteeld en vrijwel kaal.
Beklierde nachtschade: De eironde tot lancetvormige bladeren zijn bijna steeds regelmatig grof getand, zelden hebben ze alleen een bochtige rand. Eerst zin ze dicht behaard, later worden ze kaal.
Bloemen: Zwarte nachtschade: De gesteelde, witte bloemen zitten met 4 tot 10 bijeen. Ze zijn 1 tot 1,4 cm groot. De kroonslippen staan af of zijn teruggeslagen. De helmknoppen zijn geel. De kelk is 1 tot 3 mm lang en is na de bloei niet of nauwelijks vergroot.
Beklierde nachtschade: De kort gesteelde, witte bloemen groeien met 5 tot 10 bij elkaar. De kroonslippen zijn afstaand of teruggeslagen. De helmknoppen zijn geel. De kelk is 1 tot 3 mm lang.
Vruchten: De glanzende bessen zijn zwart, maar blijven lang lang groen. Ze worden 0,6 tot 1 cm breed.

Biotoop
Bodem: Zwarte nachtschade: Zonnige, zelden licht beschaduwde, open plaatsen op vochtige tot droge, voedselrijke tot zeer voedselrijke grond (alle grondsoorten).
Beklierde nachtschade: Zonnige, open plaatsen op matig droge tot vochtige, voedselrijke, omgewerkte grond (zand en vaak stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Zwarte nachtschade: Moestuinen, akkers, bermen, op omgewerkte grond, braakliggende grond, in plantsoenen, bij persvoerbulten en mesthopen, in overbemeste weiland, op kapvlakten, langs duinpaden die bedekt zijn met houtsnippers en stro, in Jeneverbesstruikgewas, op aanspoelselgordels, op drooggevallen oevers van rivieren en tussen bestrating.
Beklierde nachtschade: Tussen bestrating en grind, ruderale plaatsen, aan wegranden, in plantsoenen en op zandige rivieroevers.

Verspreiding
Wereld: Zwarte nachtschade: Gematigde streken in alle werelddelen en ook in verschillende tropische gebieden.
Beklierde nachtschade: Oorspronkelijk uit Zuid- en Oost-Europa, oostelijk tot de Krim, de Kaukasus en Armenië, op een aantal plaatsen ingeburgerd elders in Europa.
Verspreidingskaart
Nederland:
Zwarte nachtschade: Algemeen.
Verspreidingskaart
Beklierde nachtschade: Vrij algemeen ingeburgerd (sinds 1970) in stedelijke gebieden en langs de Rijn en de Waal. Elders zeer zeldzaam.
Verspreidingskaart
België: Zwarte nachtschade: Algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen.
Beklierde nachtschade: Waarschijnlijk alleen adventief.

© 2001-2012 Klaas Dijkstra