 | Namen
Nederlands: Zwartblauwe rapunzel (Zwarte rapunzel, Blauwe rapunzel)
English: Black Rampion
Français: Raiponce noire
Deutsch: Schwarze Teufelskralle
Wetenschappelijk: Phyteuma spicatum subsp. nigrum (Phyteuma nigrum)
Familie: Klokjesfamilie, Campanulaceae
Ondersoorten: Zwartblauwe rapunzel (Phyteuma spicatum subsp. nigrum) en Witte rapunzel (Phyteuma spicatum subsp. spicatum).
Beide ondersoorten worden ook wel als twee aparte soorten gezien. Beschrijving
Afmeting: 20 tot 80 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Mei en juni.
Stengels: Van de rechtopstaande stengels is het bovenste deel niet bebladerd.
Bladeren: De bladeren zijn kaal. De wortelbladeren zijn meestal langer en smaller dan die van Witte rapunzel. Ze zijn eirond tot langwerpig en hebben een afgeronde, wigvormige of hartvormige voet. De middelste stengelbladeren zijn langwerpig, hebben meestal een wigvormige voet en de bladrand is meestal gekarteld, maar wel zwakker dan bij Witte rapunzel. Soms zitten op de rozetbladeren zwarte vlekken.
Bloemen: De bloemaar is eerst vaak bolvormig, maar later vaak cylindervormig. De bloemen zijn donker paarsblauw, soms blauw of heel zelden wit. De bloemkroon is in het knopstadium gekromd. De stempel is meestal 3-lobbig. De omwindselbladen zijn lijnvormig en korter dan het hoofdje. Biotoop
Bodem: Licht beschaduwde, soms zonnige plaatsen op vochtige tot vrij natte, matig voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende, humeuze grond (leem, zand en mergel).
Groeiplaatsen: Loofbossen, beekbegeleidende bossen, langs bospaden in hellingbossen, greppelkanten, hooiland (beekdalgrasland en hellinggrasland), weiland (bergweiden), bermen en waterkanten (slootkanten en langs beken). Verspreiding
Wereld
In Midden-Europa, ten noorden van de Alpen, van Noordoost-Frankrijk door Zuid-Duitsland tot in West-Tsjechië, noordelijk tot in Nederland en Noord-Duitsland, westelijk tot in Nederland en België. Voornamelijk in berg- en heuvelgebieden, maar in het noordwesten ook in de laagvlakte. Ingeburgerd in Zweden en Oost-Europa. Nederland
Zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in Noord-Drenthe, Noord-Brabant, bij Nijmegen, in het zuiden van Twente en in de Achterhoek.
Rode lijst 3. Matig afgenomen. Vlaanderen
Zeer zeldzaam, maar plaatselijk iets minder zeldzaam.
Rode lijst. Niet bedreigd. Wallonië: Vrij algemeen in de Ardennen en delen van Lotharingen en zeldzaam in het Maasgebied. |
