Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Zandblauwtje - Jasione montana

Namen
Nederlands: Zandblauwtje
Frysk: Blauknopke
English: Sheep’s-bit (Sheep's Scabious)
Français: Jasione des Montagnes
Deutsch: Berg-Sandglöckchen
Wetenschappelijk: Jasione montana
Familie: Klokjesfamilie, Campanulaceae

Beschrijving
Afmeting: 10 tot 45 cm.
Levensduur: Tweejarig of meerjarig.
Bloeimaanden: Juni t/m augustus.
Wortels: De penwortel heeft vele dunne, scheef afdalende zijwortels die tot meer dan een ½ meter diep gaan.
Stengels: De opstijgende of rechtopstaande stengels zijn aan de voet meestal vrij sterk vertakt en behaard. Alleen onderaan dragen ze bladeren. Bovenaan zijn ze kaal.
Bladeren: De langwerpige bladeren zijn gegolfd, meestal gaafrandig, zittend en behaard.
Bloemen: De blauwe bloemhoofdjes zijn bolvormig en 1½ tot 2½ cm groot. Aan de voet van het hoofdje zit een vlak, bleekgroen omwindsel. De blaadjes van het omwindsel zijn korter dan de bloemen. De buitenste omwindselblaadjes zijn vaak ruitvormig en de binnenste langwerpig. De bloemen in het hoofdje zijn meestal duidelijk gesteeld en hebben priemvormige kelkslippen.
Vruchten: De doosvruchten springen bovenaan met klepjes open.

Biotoop
Bodem: Zonnige, open (pioniervegetatie) tot grazige plaatsen op droge, voedselarme, zwak zure, kalkarme en humusarme grond (zand, leem en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Schraal grasland, bermen, heide, rotsachtige heuvels, klippen, zeeduinen, braakliggende grond, aangevoerd zand, greppelkantjes, zandafgravingen, hellingen, laag duingrasland, fabrieksterreinen, dijken, spoorbermen en spoorwegterreinen.

Verspreiding
Wereld
Zandblauwtje - Jasione montana
In Europa, behalve in het hoge noorden en in een deel van het zuidoosten. Verder in Noordwest-Afrika en het noordwestelijke deel van Klein-Azië. Ingevoerd in Nieuw-Zeeland en op enkele plekken in Noord-Amerika.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij algemeen in het oosten en midden van het land en in de duinen en zeldzaam in Zuid-Limburg.

Vlaanderen
Zandblauwtje - Jasione montana
Vrij algemeen in de Kempen en vrij zeldzaam in het kustgebied. Elders zeldzamer. Achteruitgaand.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de Ardennen, Lotharingen en een deel van de Leemstreek.
Rode lijst. Bedreigd.

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 6 (1832)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra