Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Zachte berk - Betula pubescens

Namen
Nederlands: Zachte berk
Frysk: Sêfte bjirk
English: Downy Birch (White Birch,Hairy Birch)
Français: Bouleau pubescent
Deutsch: Moor-Birke
Wetenschappelijk: Betula pubescens
Familie: Berkenfamilie, Betulaceae
Opmerking: Geregeld worden berken aangetroffen die kenmerken hebben van zowel Zachte als Ruwe berk. Deze worden beschouwd als een hybridevorm (kruising).

Beschrijving
Afmeting: Tot 20 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: April en mei.
Stam: De stam is bruinachtig of grijsachtig zonder knoesten.
Takken: Jonge takken groeien schuin omhoog en hangen niet over. Ze zijn behaard en niet of nauwelijks wrattig. Oudere takken hebben meestal een minder witte bast dan die van Ruwe berk.
Bladeren: De eironde of ruitvormig-eironde bladeren zijn 3 tot 6 cm. Ze zijn dikker dan die van Ruwe berk. Aan de voet zijn ze min of meer afgerond tot wigvormig en bovenaan spits. De bladrand is grof en ongelijk gezaagd. Eerst zijn ze behaard, later worden ze vrijwel kaal, behalve in de nerfoksels aan de bladonderkant.
Bloemen: De katjes zijn geelachtig.
Vruchten: De vruchtvleugels zijn ongeveer even breed als het nootje. De schutbladen van de vrucht hebben opstaande, spitse slippen.

Biotoop
Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op vochtige tot natte, voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure tot zure, zelden kalkhoudende grond (veen, zand en leem).
Groeiplaatsen: Moerassen, moerasbossen, hoogveen, venige duinvalleien en loofbossen.

Verspreiding
Wereld
Zachte berk - Betula pubescens
In Europa, behalve in het zuiden. Ook in de Kaukasus en in West- en Midden-Siberië.

Nederland
Zachte berk - Betula pubescens
Algemeen, maar vrij zeldzaam in het rivierengebied en in het noordelijk zeekleigebied. In de duinen en het noordoosten is Zachte berk algemener dan Ruwe berk.

Vlaanderen
Zachte berk - Betula pubescens
Zeer algemeen in de Kempen en in de Vlaamse zandstreek, vrij algemeen in de Leemstreek en vrij zeldzaam tot zeldzaam in het kustgebied en in de polders.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Algemeen.

Wetenswaardigheden
Berken zijn belangrijk als pionierboom op voedselarme grond. Het sap van de berk bevat veel suiker, door toevoeging van honing kun je er berkenwijn van maken, ook wordt het gebruikt bij de fabricage van shampoo. Berkenolie uit de bast verjaagt insekten. Van het hout wordt o.a. meubilair en multiplex gemaakt. Het hout is zacht en rot buiten gemakkelijk, vaak is de schors nog aanwezig, terwijl het hout van een dode berk al is weggerot.a

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 6 (1832)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 6 (1801)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


© 2001-2012 Klaas Dijkstra