Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Zaagblad - Serratula tinctoria

Namen
Nederlands: Zaagblad
English: Saw-wort
Français: Serratule des teinturiers
Deutsch: Färberscharte
Wetenschappelijk: Serratula tinctoria
Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)

Beschrijving
Afmeting: 30 tot 90 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Wortels: Een korte, dikke wortelstok.
Stengels: De dunne stengels zijn niet gevleugeld, kaal en donkergroen.
Bladeren: De rozetbladeren hebben lange stelen. De stengelbladeren zijn vaak dieper ingesneden. Verder zijn ze scherp gezaagd, eirond of langwerpig en ongedeeld tot geveerd. De bovenste bladeren hebben geen steel.
Bloemen: De bloemhoofdjes vormen samengestelde pluimen. De smalle, paarse hoofdjes zijn 1½ tot 2 cm lang en eivormig. De bloemen zijn niet stralend. Ze kunnen 2-slachtig zijn of vrouwelijk. Het opgerichte, paarsachtige omwindsel is ongeveer 2 keer zo hoog als breed. Het heeft geen stekels. De omwindselbladen liggen als dakpannen over elkaar en tegen elkaar aangedrukt. Ze hebben een paarsrode top. De bloemhoofdjesbodem is vlak en gevuld met merg. De stroschubben lijken op haren.
Vruchten: De zaden zijn 5 mm lang. Het vruchtpluis bestaat uit licht strokleurige haren, die aan de voet niet met elkaar vergroeid zijn en ieder apart afvallen.

Biotoop
Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op vochtige tot vrij natte, matig voedselrijke, humeuze, meestal zwak zure of soms kalkhoudende, lemige grond.
Groeiplaatsen: Bosranden, loofhoutbosjes, struikgewas, lichte plekken in bossen, langs greppels, schraal grasland, beekdalgrasland en bermen.

Verspreiding
Wereld
Zaagblad - Serratula tinctoria
In West-Azië, Oost-, Midden- en Zuid-Europa. Noordelijk tot in Nederland, Noord-Engeland en het Oostzeegebied.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Misschien nog zeer zeldzaam in het noordoosten van het land en langs de Overijsselse Vecht. Voor het laatst gevonden in 1977.
Rode lijst 0. Verdwenen.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in Vlaanderen en de Kempen.
Rode lijst. Zeldzaam.
Beschermd.

Wallonië: Zeldzaam in het Maasgebied en de zuidelijke Ardennen.
Rode lijst. Bedreigd.
Beschermd.

Wetenswaardigheden
De soortaanduiding tinctoria slaat op de gele verfstof die vroeger in streken, waar Zaagblad algemener voorkwam, uit deze plant werd gewonnen.

Flora Batava, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen. Deel 9 (1846)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra