| Namen Nederlands: Wegedoorn Frysk: Stikelhout English: Buckthorn (Common Buckthorn) Français: Nerprun purgatif Deutsch: Kreuzdorn Wetenschappelijk: Rhamnus cathartica Familie: Wegedoornfamilie, Rhamnaceae Beschrijving Afmeting: 1½ tot 6 meter. Levensduur: Overblijvend. Bloeimaanden: Mei en juni. Takken: De takken groeien kruisgewijs in paren. Vaak zijn de 2 takken van een paar iets ten opzichte van elkaar verschoven. De takken zijn dun, recht en hebben een strobruine bast. Vaak lopen de tweejarige takken in een slanke doorn uit met aan beide kanten 2 jongere takken. Bladeren: De tegenover elkaar staande bladeren zijn 4 tot 6 cm lang. Aan beide kanten hebben ze 2 of 3 boogvormige zijnerven. Verder zijn ze lang gesteeld, fijn gezaagd en variabel van vorm. Ze kunnen cirkelrond tot langwerpig zijn. Bovenaan zijn ze meestal toegespitst en aan de voet wigvormig tot afgeknot. Soms zijn de bladhelften ongelijk. Bloemen: De bloemen groeien in kluwens met 2 tot 8 bij elkaar aan de voet van jonge takken. De groengele bloemen zijn 4-talllg, 3 tot 5 mm lang en verspreiden een prettige geur. De slippen van de kelk zijn even lang als de buis. Meestal zijn de struiken tweehuizig. Vruchten: De besachtige steenvruchten zijn 6 tot 8 mm en met een paar steenkernen, die elk een zaad bevatten. Eerst zijn ze groen, later worden ze zwart. Voor mensen zijn ze onsmakelijk en enigszins vergiftig. Biotoop Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op vochtige (in Midden-Europa ook op droge), voedselarme tot matig voedselrijke, kalk- of leemhoudende, humeuze grond (zand, leem en mergel). Groeiplaatsen: Bossen, beekoeverwalbossen, soms op kalkhellingen, duinen, struikgewas, heggen, bosranden, pionierstruikgewas op slikken die niet meer door zout water worden overspoeld. Verspreiding Wereld
 In Europa, behalve in het noorden. Ook in West-Azië en op enkele plaatsen in Noordwest-Afrika. Nederland
 Plaatselijk vrij algemeen in de Hollandse duinen, Drenthe en het oosten en zuidoosten en zeldzaam in het rivierengebied, in Gelderland, in Noord-Brabant en in Limburg. Elders zeer zeldzaam. Vlaanderen: Plaatselijk vrij algemeen in het Maasgebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Wallonië: Plaatselijk vrij algemeen in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Wetenswaardigheden Afhankelijk van de rijpingsgraad kunnen uit de vruchten verschillend gekleurde verfstoffen worden bereid. Zowel de vruchten als de bast waren als laxeermiddel in gebruik. In vroeger tijden werd uit de schors en de bessen van de Wegedoorn een krachtig laxeermiddel bereid. Het spinthout is geel en het kernhout roodachtig bruin. Tegenwoordig wordt het hout niet meer gebruikt, maar in de IJzertijd verwerkte men het samen met andere houtsoorten, zoals eiken, tot houtskool. |