Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Vijfvingerkruid - Potentilla reptans

Namen
Nederlands: Vijfvingerkruid
Frysk: Hantsjeblêd
English: Creeping Cinquefoil (European Five-Finger)
Français: Potentille rampante
Deutsch: Kriechendes Fingerkraut
Wetenschappelijk: Potentilla reptans
Familie: Rozenfamilie, Rosaceae

Beschrijving
Afmeting: 10 tot 50 cm, soms tot 1 m.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Stengels: De kruipende, gedraaide stengels ziijn vaak roodachtig Ze zijn verspreid behaard en wortelen op de knopen.
Bladeren: De lang gesteelde bladeren zijn handvormig (5 tot 7-tallig). De deelblaadjes met de grootste breedte boven het midden. Bovenaan zijn ze afgerond, vrij stevig en met ondiepe, niet toegespitste zaagtanden. De steunblaadjes van de stengelbladeren zijn niet gedeeld.
Bloemen: De alleenstaande, gele bloemen groeien in de bladoksels. Ze zijn 1 tot 2,5 cm groot en 5-tallig of zelden 4-tallig. De kroonbladen zonder oranje vlek. De bijkelkblaadjes zijn niet gedeeld. De kelk is na de bloei maar weinig vergroot.
Vruchten: Niet rood wordende vruchten zijn nauwelijks verdikt

Biotoop
Bodem: Zonnige, zelden licht beschaduwde, vaak iets open plaatsen op vochtige, soms vrij droge, matig voedselrijke tot voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende, vaak wat verdichte grond. Ze is bestand tegen betreding. Ook op iets brakke bodem (zand, leem, zavel, löss, mergel, klei en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Grasland, uiterwaarden, bermen, ruigten, akkers, hellingen, langs heggen, langs bospaden, puin, grasvelden, beweide dijken, braakliggende grond, steenglooiingen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen en spoorbermen), slootkanten, rivierkribben, afbrokkelende muren en duinen (duinvalleien en binnenduinweiland).

Verspreiding
Wereld
Vijfvingerkruid - Potentilla reptans
Oorspronkelijk uit gebieden met een gematigd klimaat in Europa, Azië en Noordwest-Afrika. Elders ingeburgerd.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in het oosten, noordoosten en midden van het land, in Flevoland en in Zuid-Limburg.

Vlaanderen
Vijfvingerkruid - Potentilla reptans
Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in de Kempen.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in Brabant en zeldzaam in de Ardennen.

Wetenswaardigheden
De geslachtsnaam komt van het Latijnse potens (krachtig), vanwege de geneeskrachtige eigenschappen. Men zag in de vijftallige blaadjes en bloemen een symbool voor de vijf wonden van Christus. De plant werd vaak afgebeeld in houtsnijwerk in kerken en men hing kransen van vijfvingerkruid boven de deur om heksen te weren.

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 8 (1844)

Flora Batava, Jan Kops. Deel 1 (1800)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 4 (1800)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)
Kriechendes Fingerkraut

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra