Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Stinkende ballote - Ballota nigra ssp. meridionalis

Namen
Nederlands: Stinkende ballote
Frysk: Stanknettel
English: Black Horehound
Français: Ballote fétide
Deutsch: Stinkende Schwarznessel
Wetenschappelijk: Ballota nigra subsp. meridionalis (Ballota nigra subsp. foetida, Ballota alba)
Familie: Lipbloemenfamilie, Lamiaceae (Labiatae)
Ondersoorten: Ballota nigra subsp. meridionalis
Ballote nigra subsp. nigra (komt niet voor in Nederland en België).

Beschrijving
Afmeting
: 60 tot 90 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Stengels: De stengels staan rechtop. De stengeltop met bladeren steekt boven de schijnkransen uit. Ze zijn vrijwel kaal.
Bladeren: De kort gesteelde bladeren zijn eirond, spits of de onderste zijn stomp. Verder zijn ze grof gekarteld-gezaagd en hebben een wigvormige voet. Ze verspreiden een sterke geur.
Bloemen: De bloemen staan naar 1 kant gekeerd met 4 tot 10 bij elkaar in een schijnkrans in de oksels van gewone bladeren. Ze zijn vuilroze, lichtpaars of heel soms wit en 1 tot 2 cm lang. De onderlip heeft 3 lobben. De kelk is trechtervormig, heeft 10 nerven en draagt klierharen.
Ballote nigra subsp. nigra: Met 1,5-3 mm lange kelktand-naalden.

Biotoop
Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, wat open plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, kalkrijke, vaak omgewerkte grond (zand, zavel, klei, löss, mergel en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Bermen, langs paden, dijken, stadswallen, tegen oude muren, mergelrotsen, heggen, struwelen, ruigten, bosranden, puin, bij mesthopen, spoorwegterreinen, braakliggende grond, plantsoenen, binnenduinen, kalkgroeven en aan de voet van kalkhellingen.

Verspreiding
Wereld
Stinkende ballote - Ballota nigra
In Europa, behalve in de meest noordelijke delen. Ook in Zuidwest-Azië en Noordwest-Afrika (Atlasgebergte).

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij zeldzaam in Zuid-Limburg, in het rivierengebied, in het zuidoosten, in de Hollandse en Zeeuwse duinen en in aangrenzende gebieden. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Stinkende ballote - Ballota nigra ssp. meridionalis
Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in de Kempen en de Vlaamse zandstreek. Het meest in de duinen, de polders en langs de Maas.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen, maar zeer zeldzaam in de Ardennen.

Flora Batava, Jan Kops. Deel 3 (1814)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 4 (1800)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra