Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Pastinaak - Pastinaca sativa

Namen
Nederlands: Pastinaak en Brandpastinaak
Frysk: Bierwoartel
English: Wild Parsnip, Garden Parsnip
Français: Panais, Panais urticant
Deutsch: Pastinake, Brenn-Pastinak
Wetenschappelijk: Pastinaca sativa
Familie: Schermbloemenfamilie, Apiaceae
Ondersoorten: Gewone pastinaak (Pastinaca sativa subsp. sativa)
Brandpastinaak
(Pastinaca sativa subsp. urens).

Beschrijving
Afmeting: 60 cm tot 1,2 meter.
Brandpastinaak: 80 cm tot 1,5 meter, zelden tot 2,5 meter.
Levensduur: Tweejarig of meerjarig.
Bloeimaanden: Juli t/m september.
Wortels: Een penwortel.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn hol of massief, kantig-gegroefd, kort behaard, glanzend en bovenaan vertakt. De plant heeft een duidelijke geur.
Brandpastinaak: De plant is sterk vertakt, onderaan minder diep gegroefd, meestal dicht kort grijs behaard en wordt later kaal.
Bladeren: De geelgroene bladeren zijn enkel of soms dubbel geveerd, aan de bovenkant zijn ze vaak glanzig, van onderen zijn ze behaard tot kaal. ze hebben 5 tot 11 eironde gelobde en getande slippen.
Brandpastinaak: De plant is maar weinig bebladerd.
Bloemen: De gele bloemen zijn ongeveer 1½ mm groot. De kroonbladen zijn aan de top naar binnen omgeslagen. Er zijn 0 tot 2 omwindselbladen, die spoedig afvallen. De schermen hebben 5 tot 20 ongelijke stralen.
Brandpastinaak: Deze plant heeft minder (5 tot 9), kortere en bijna even lange schermstralen.
Vruchten: De eivormige vruchten zijn afgeplat, 5 tot 8 mm groot en met smalle vleugels.

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, weinig of niet bemeste, kalkhoudende grond.
Groeiplaatsen: Bermen, dijken, uiterwaarden, duinen (duinstruweel en duinvalleien), omgewerkte grond in de duinen, ruigten, afgravingen (steen- en kleigroeven), hooiland, hellingen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), industrieterreinen, mijnsteenbergen, braakliggende grond en waterkanten (kleiige sloten en kanalen).
Brandpastinaak: Rivieroevers, stenige terreinen en ruderale plaatsen.

Verspreiding
Wereld
Pastinaak - Pastinaca sativa
In het grootste deel van Europa, in West-Azië, Midden-Siberië en China. Ingeburgerd in Amerika en Australië.
Brandpastinaak
: Oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië en Zuidoost-Europa. Zich uitbreidend in West-Europa.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij algemeen, maar zeldzaam in Limburg, in het oosten en noordoosten en op de Waddeneilanden.
Brandpastinaak - Pastinaca sativa subsp. urens
Brandpastinaak
: Zeer zeldzaam, o.a. in Zuid-Limburg. Zich uitbreidend.

Vlaanderen
Pastinaak - Pastinaca sativa
Algemeen in het kustgebied. Elders vrij zeldzaam.
Brandpastinaak
: Zeldzaam ingeburgerd, maar toenemend.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen in kalkgebieden (o.a. in Lotharingen). Elders zeldzaam.
Brandpastinaak
: Zeldzaam ingeburgerd.

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 5 (1828)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 6 (1801)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra