Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Maretak - Viscum album

Namen
Nederlands: Maretak (Vogellijm, Misteltoe, Mistel)
Frysk: Mistel
English: Mistletoe (European mistletoe)
Français: Gui
Deutsch: Mistel
Wetenschappelijk: Viscum album
Familie: Vogellijmfamilie, Viscaceae

Beschrijving
Afmeting: 20 tot 50 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Maart t/m mei.
Wortels: Maretak woekert op takken boven in de kroon van bomen. Het wortelstelsel is kamvormig. In de bast van de boom vormt hij zuigwortels.
Stengels: De plant is ongeveer bolvormig (ca. 0,5 m). De takken zijn vanaf de voet een aantal keren gaffelvormig vertakt. Ieder stengeldeel verbreedt zich aan de top en loopt daar uit in 2 gewrichten, waaraan de volgende delen ontspringen. Elk jaar komen er zo nieuwe stengeldelen bij.
Bladeren: De wintergroene, tegenoverstaande, langwerpig spatelvormige, leerachtige, geelgroene bladeren worden tot 6 cm lang. Ze groeien in paren of soms in kransen van 3 of 4 aan de top van de laatste stengeldelen. Er is geen bladsteel en er zijn ook geen steunblaadjes. De nerven lopen evenwijdig aan elkaar.
Bloemen: Het struikje is tweehuizig. De kleine bloemen groeien in kleine groepjes aan de stengeluiteinden en in de gaffels. Het bloemdek is geelgroen, met meestal 4 slippen, die aan de voet zijn vergroeid. Mannelijke bloemen zijn groter dan vrouwelijke. Mannelijk bloemen bevatten 4 meeldraden voor de bloemdekslippen, vrouwelijke bloemen hebben een onderstandig vruchtbeginsel en een kussenvormige stempel.
Vruchten: De 0,6 tot 1 cm grote, ronde, witte tot iets geelachtige, glanzige en giftige vruchten rijpen in de winter. Het zijn een soort steenvruchten met 1 of meer zaden, die omgeven worden door geelachtig wit, slijmachtig vruchtvlees.
Opmerking: De halfparasiet woekert het meest op Zwarte populier, Canadese populier, Appel, Robinia, soms op Eenstijlige meidoorn.

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen boven in loofbomen op meestal kalkrijke grond (mergel en zand).
Groeiplaatsen: Boomgaarden, bosranden en in vrijstaande bomen.

Verspreiding
Wereld
Maretak - Viscum album
Gematigde streken in Europa, Azië en Noordwest-Afrika.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Plaatselijk vrij algemeen in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in het oosten en midden en in de kalkrijke duinen.
Beschermd.

Vlaanderen: Zeldzaam.

Wallonië: Plaatselijk vrij algemeen in het zuiden en zeldzaam in de Ardennen.

Wetenswaardigheden
De gaffel symboliseerde de geboorte (een uit twee), later werd de Maretak symbool van het kerstfeest. In Angelsaksische landen wordt de plant als kerstversiering gebruikt. Druïden sneden de plant met een gouden sikkel van de heilige Eik (een boom die zeer zelden gastheer is). De naam Vogellijm slaat op het gebruik van het vruchtvlees als een soort lijm die op takken werd gestreken om vogels te vangen. Een extract van de vruchten werd gebruikt als bloeddrukverlagend middel.

Flora Batava, Jan Kops, F. W. van Eeden, L. Vuyck. Deel 23 (1911)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 6 (1801)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra