Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Kruisdistel - Eryngium campestre

Namen
Nederlands: Kruisdistel (Echte kruisdistel, Wilde kruisdistel)
Frysk: Seestikel
English: Field eryngo (Snakeroot Coyote-Thistle)
Français: Panicaut champêtre (Chardon roulant)
Deutsch: Feld-Mannstreu
Wetenschappelijk: Eryngium campestre
Familie: Schermbloemenfamilie, Apiaceae

Beschrijving
Afmeting: 20 tot 80 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juli en augustus.
Wortels: Een penwortel.
Stengels: De rechtopstaande, bleekgroene stengels zijn vertakt.
Bladeren: De onderste bladeren zijn leerachtig, eirond en hebben 3 lobben. De eindlob is veerdelig met tegenoverstaande slippen en is stekelig getand. De stengelbladeren zijn korter, hebben geen steel en omvatten de stengel.
Bloemen: De bloeiwijze is schermvormig. De bloemen zitten in dichte, afgeronde, stekelige hoofdjes. Deze hoofdjes zijn 1 tot 1½ cm groot. De kroonbladen zijn wit en korter dan de ongeveer 2½ mm lange kelkbladen. De schutbladen zijn lijnvormig tot langwerpig, niet gedeeld en hebben al dan niet 1 paar stekels.
Vruchten: De vruchten hebben zeer smalle, haarachtige schubben en worden 3 tot 4 mm lang.

Biotoop
Bodem: Zonnige, warme, open tot grazige plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselrijke, kalkhoudende, goed doorlatende grond (zand, zavel, mergel en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Rivierduinen, zandige rivierdijken, kanaaldijken, kalkgrasland (hooiland en weiland), grazige duinen (weiland en ruig grasland bij de kust), uiterwaarden, langs spoorwegen (spoordijken en spoorbermen), basaltglooiingen bij kanaalmondingen en duintjes langs het IJsselmeer.

Verspreiding
Wereld
Kruisdistel - Eryngium campestre
In Europa, behalve in het noorden. Ook in Zuidwest-Azië en Afrika.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij algemeen in het rivierengebied, Zeeland, aangrenzende laagveengebieden en in de duinen van Zeeland en Zuid-Holland, plaatselijk vrij algemeen langs het IJsselmeer en zeldzaam in het duingebied van Noord-Holland en de Waddeneilanden en in Zuid-Limburg. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Kruisdistel - Eryngium campestre
Zeldzaam in het Maasgebied en zeer zeldzaam in het kustgebied. Sterk achteruitgegaan.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.
Beschermd.

Wallonië: Zeldzaam in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Flora Batava, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen. Deel 10 (1849)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 2 (1796)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra