 | Namen
Nederlands: Knopig helmkruid
Frysk: Helmkrûd
English: Common Figwort (Woodland Figwort)
Français: Scrophulaire noueuse
Deutsch: Knotige Braunwurz
Wetenschappelijk: Scrophularia nodosa (Scrofularia nodosa)
Familie: Helmkruidfamilie, Scrophulariaceae Beschrijving
Afmeting: 30 cm tot 1,2 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Wortels: Een korte, horizontale, raapvormige en knoestige wortelstok.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn vierhoekig, nauwelijks gevleugeld en kaal.
Bladeren: De bladeren zijn eirond tot langwerpig en hebben een iets hartvormige, afgeronde of kort wigvormige voet. Ze zijn dubbel of onregelmatig gezaagd en donkergroen van kleur.
Bloemen: De bloemen vormen samen een eindelingse pluim. De bloemen zijn roodbruin tot groengeel of, soms helemaal groengeel en 7 tot 9 mm lang. De kelkslippen zijn eirond en hebben een smalle vliezige rand. Biotoop
Bodem: Licht beschaduwde tot zonnige, open plaatsen op matig droge tot vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, humeuze, zwak zure grond (zand, leem, löss en zavel).
Groeiplaatsen: Bossen, bospaden, houtwallen, hakhout, struikgewas, heggen, bosranden, kapvlakten, oevers, bermen, zandafgravingen, parken en spoorbermen. Verspreiding
Wereld
In het grootste deel van Europa, oostelijk tot in Centraal-Azië. Nederland
Algemeen, maar vrij zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied, in laagveengebieden en op de Waddeneilanden. Vlaanderen: Algemeen, maar zeldzaam in het kustgebied. Wallonië: Algemeen. Wetenswaardigheden
De naam komt van het Latijnse scrophula, 'halszweer', omdat de plant gebruikt werd bij scrofulose, een varkensziekte. Tegenwoordig wordt het kruid nog gebruikt bij borst- en bindvliesontsteking. Vanwege de knobbelige wortels werd de plant tegen allerlei ziekten gebruikt waar knobbels en gezwellen optraden, zoals aambeien en aandoeningen van de lymfeklieren. Het feit dat de wortels eetbaar zijn, was van groot belang voor de troepen van kardinaal Richelieu toen ze in 1628 het stadje La Rochelle verdedigden. Ze doorstonden het beleg op een dieet van louter Helmkruid. Ter ere hiervan wordt Helmkruid in het Frans ook wel Herbe de siege genoemd. |
