Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Knoopkruid - Centaurea jacea

Namen
Nederlands: Knoopkruid (Gewoon knoopkruid, Echt knoopkruid)
Frysk: Soldateknoop
English: Brown knapweed (Brownray Knapweed)
Français: Centaurée jacée
Deutsch: Wiesen-Flockenblume
Wetenschappelijk: Centaurea jacea (Centaurea pratensis, Centaurea nigra, Centaurea debeauxii, Centaurea microptilon, Centaurea angustifolia)
Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)
Ondersoorten: Knoopkruid is een variabele soort die soms in ondersoorten of aparte soorten wordt verdeeld, waaronder Zwart knoopkruid (Centaurea nigra).

Beschrijving
Afmeting: 30 cm tot 1,2 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Wortels: Een wortelstok.
Stengels: De rechtopstaande of soms opstijgende stengels zijn dun maar onder de hoofdjes verdikt. Ze zijn al of niet vertakt, kaal tot spinragachtig behaard en dof donkergroen. Ze vormen zeer korte uitlopers.
Bladeren: De bladeren zijn kaal tot spinragachtig behaard. Verder varieren ze van lijnvormig, langwerpig tot eirond of scheef ruitvormig. Ze kunnen een vrijwel gave rand heben, maar ook kunnen ze bochtig veervormig zijn gespleten. De rozetbladeren zijn breder dan de stengelbladeren.
Bloemen: De allenstaande, 2 tot 6 cm grote bloemhoofdjes zijn roodpaars of heel soms wit. De randbloemen zijn soms groter en stralend. De omwindselbladen hebben een bruin tot bijna zwart aanhangsel, dat door een vernauwing van de rest van het omwindselblad is afgescheiden. Het kan gaafrandig, onregelmatig ingescheurd of diep en regelmatig kamvormig ingesneden zijn.
Vruchten: De zaden kunnen al of niet vruchtpluis van borstelharen hebben.

Biotoop
Bodem: Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen op droge tot matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, maar weinig of niet bemeste, zwak zure tot kalkrijke grond (leem, mergel, lichte klei en humusrijk of lemig zand).
Groeiplaatsen: Grasland (bergweiden, vrij schraal grasland en kalkgrasland), bermen, duinen (duingrasland), dijken, grazige ruigten, iets ruderale plaatsen, langs spoorwegen (spoorbermen), braakliggende grond, klippen en bosranden.

Verspreiding
Wereld
Knoopkruid - Centaurea jacea
In Europa behalve in de zuidelijkste delen en zeer zeldzaam in West- en Midden-Azië. Ingeburgerd in Noord-Amerika, Argentinië en Nieuw-Zeeland.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Algemeen in Zeeland en het rivierengebied. Elders vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in Noordoost-Nederland.

Vlaanderen
Knoopkruid - Centaurea jacea
Algemeen.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen.

Flora Batava, Jan Kops. Deel 1 (1800)

Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden. Deel 18 (1889)

Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden. Deel 19 (1893)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)
Zwart knoopkruid

Knoopkruid
 

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)
Zwart knoopkruid

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

Zwart knoopkruid

© 2001-2012 Klaas Dijkstra