Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Kalmoes - Acorus calamus

Namen
Nederlands: Kalmoes
Frysk: Kalmûswoartel
English: Sweetflag (Flagroot)
Français: Acore calame
Deutsch: Kalmus
Wetenschappelijk: Acorus calamus
Familie: Aronskelkfamilie, Araceae

Beschrijving
Afmeting: 60 cm tot 1,2 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni en juli.
Wortels: Kalmoes heeft een kruipende en zich vertakkende wortelstok en wordt 1 tot 3 cm dik.
Stengels: De stengels zijn 3-kantig en afgeplat. Aan de ene kant zijn ze scherpkantig en aan de andere kant hebben ze een groef waaruit de bloeikolf te voorschijn komt. Aan de voet zijn ze vaak rood aangelopen. De plant groeit in pollen.
Bladeren: De bladeren zijn zwaardvormig, spits en 0,5 tot 2 cm breed. Ze hebben vaak een gegolfde rand en verspreiden een zoete geur.
Bloemen: De bloemen zijn groengeel, zeer klein en zitten in een dichte, smalle, opstijgende bloeikolf, die 4 tot 10 cm lang is. De bloemen hebben 6 kelkachtige bloemdekbladen van minder dan 1 mm lengte en ook 6 meeldraden.
Vruchten: In Europa worden geen bessen gevormd.

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen in en langs, voedselrijk, stilstaand of stromend, zoet, zwak zuur tot kalkrijk water met een bodem van zand, veen of niet te zware klei.
Groeiplaatsen: Oevers (plassen, vijvers, kanalen, rivieren, rivierarmen en wielen), greppels, verlandingsvegetaties en aangrenzende weiland, die 's winters onder water komen.

Verspreiding
Wereld
Kalmoes - Acorus calamus
Oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië. Nu in grote delen van de gematigde streken van het noordelijk halfrond en in tropisch Azië. Sinds 1557 in Europa in botanische tuinen ingevoerd en vervolgens ingeburgerd.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij algemeen in laagveengebieden, in de Zuid-Hollandse duinen, het rivierengebied, Noord-Brabant en in het noordoosten van het land. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Ingeburgerd sinds het begin van de 17e eeuw.

Vlaanderen
Kalmoes - Acorus calamus
Plaatselijk vrij algemeen.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Vrij zeldzaam. Het meest in de rivierdalen.

Wetenswaardigheden
Extracten van de wortelstok van Kalmoes worden gebruikt als een eetlust opwekkend middel. De plant wordt ook gebruikt voor het aroma van Deventer koek en bij de bereiding van berenburg. De bladeren werden gebruikt als bindmateriaal.

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 7 (1836)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra