Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Kale jonker - Cirsium palustre

Namen
Nederlands: Kale jonker
Frysk: Houtstikel
English: Marsh thistle (European marsh thistle)
Français: Cirse des marais
Deutsch: Sumpf-Kratzdistel
Wetenschappelijk: Cirsium palustre (Carduus palustris)
Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)

Beschrijving
Afmeting: 60 cm tot 1,5 meter.
Levensduur: Tweejarig of meerjarig.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Wortels: De penwortel van de rozet wordt later vervangen door een kort wortelstokje, dat afgebeten lijkt.
Stengels: De grauwgroene en vaak roodpaars aangelopen stengel is tot bovenaan stekelig gevleugeld en bebladerd en vaak aan de top vertakt. De stengel is zwak spinragachtig behaard.
Bladeren: De bladeren vormen het eerste jaar een rozet. Ze zijn lijnvormig-langwerpig, bochtig veerspletig en zeer stekelig. De meeste bladeren hebben geen steel en zijn van boven behaard.
Bloemen: De eironde bloemhoofdjes zitten in vrijwel bladloze kluwens aan de top van de stengel in groepjes van 2 tot 8 bij elkaar. Ze hebben een korte steel en zijn 1 tot 2 cm groot. De bloemen zijn roodpaars of, soms wit. De opgerichte omwindselbladen zijn paars aangelopen en zwak stekelpuntig.
Vruchten: De zaden zijn 2 tot 3 mm lang. Het witte vruchtpluis is 0,7 tot 1 cm lang.

Biotoop
Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op natte, matig voedselarme tot vaak matig voedselrijke, niet of licht bemeste, humeuze, zwak zure tot kalkhoudende grond (zand, leem, veen en lichte klei).
Groeiplaatsen: Hooiland, weiland, duinen (duinvalleien), waterkanten (langs sloten), bermen, grazige ruigten, loofbossen, moerasbossen, kapvlakten, bosranden, heggen, struwelen, langs spoorwegen (spoorweggreppels), greppels en moerassen (trilveen en jong veenmosrietland).

Verspreiding
Wereld
Kale jonker - Cirsium palustre
In Europa, behalve in het uiterste zuiden. Zeldzaam in Midden-Siberië. Ingevoerd in het oosten van Noord-Amerika en in Nieuw-Zeeland.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Algemeen, maar vrij zeldzaam in Zeeland, het noordelijk zeekleigebied en Flevoland.

Vlaanderen
Kale jonker - Cirsium palustre
Vrij algemeen tot algemeen.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen.

Wetenswaardigheden
De jonge scheuten kunnen als salade gegeten worden.

Flora Batava, Jan Kops. Deel 2 (1807)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra