Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Grote pimpernel - Sanguisorba officinalis

Namen
Nederlands: Grote pimpernel
Frysk: Grutte pimpernel
English: Great burnet (Official burnet)
Français: Grande pimprenelle (Sanguisorbe officinale)
Deutsch: Großer Wiesenknopf
Wetenschappelijk: Sanguisorba officinalis
Familie: Rozenfamilie, Rosaceae

Beschrijving
Afmeting: 30 cm tot 1 meter, soms tot 1,5 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Wortels: Een kruipende, vezelige wortelstok.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn vertakt, gegroefd en alleen aan de basis behaard. De plant groeit in pollen.
Bladeren: De gesteelde en geveerde bladeren vormen eerst een rozet. De onderste bladeren hebben 7 tot 15 deelblaadjes. Deze worden 2 tot 4 cm lang en zijn eivormig. De bovenste blaadjes zijn 2 tot 7 cm lang. De blaadjes hebben aan beide kanten ongeveer 12 tanden en van onderen zijn ze grijsgroen.
Bloemen: De 1 tot 3 cm grote bloemhoofdjes zijn eivormig. De bloemdekbladen zijn donkerrood. Elke bloem heeft 4 meeldraden, die even lang zijn als de roodbruine kelk. De stijl is vrij lang en de stempel bolvormig en kort behaard. De bloemen zijn tweeslachtig. Er zijn geen kroonbladen.

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen op natte tot vochtige, matig voedselrijke, weinig bemeste grond. Vaak op gemengde grond zoals zandige rivierklei, zandig laagveen, kleiig zand en kleiig veen, ook op leem en laagveen.
Groeiplaatsen: Waterkanten, langs spoorwegen, bergweiden, bermen, weinig of niet bemest hooiland, rivierdijken, spoordijken, greppels, uiterwaarden en schrale stroken hooiland tussen petgaten.

Verspreiding
Wereld
Grote pimpernel - Sanguisorba officinalis
Gematigde en koude delen in Europa en Azië en in Alaska. De soort ontbreekt in een groot deel van Scandinavië.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij zeldzaam in Noord-Overijssel langs de Overijsselse Vecht, in het midden van Brabant (De Kempen) en Midden-Limburg (Maasdal). Elders zeldzaam of zeer zeldzaam en in grote gebieden ontbrekend, met name in het kustgebied, behalve op Voorne.

Vlaanderen: Zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Kwetsbaar.Beschermd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de Hoge Ardennen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Bedreigd.
Beschermd.

Wetenswaardigheden
Grote pimpernel werd eeuwenlang gebruikt als bloedstelpend middel. De tekenleer bracht de donker bruinrode kleur van de bloemen in verband met bloed. De plant werkt samentrekkend op slijmvliezen en huid. Een aftreksel van gedroogde bladeren werd gedronken tegen diarree en darmstoringen. De naam Pimpernel komt van het Latijnse piperinus (als van peperkorrels), naar de vorm van de vruchten. Sanguisorba betekent bloedkruid.

Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden. Deel 15 (1877)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra