Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Grote engelwortel - Angelica archangelica

Namen
Nederlands: Grote engelwortel (Aartsengelwortel)
Frysk: Grutte ingelwoartel
English: Angelica root (Norwegian angelica)
Français: Grande Angélique
Deutsch: Engelwurz
Wetenschappelijk: Angelica archangelica
Familie: Schermbloemenfamilie, Apiaceae

Beschrijving
Afmeting: 90 cm tot 2½ meter.
Levensduur: Tweejarig of meerjarig (tot vierjarig).
Bloeimaanden: Juli t/m september.
Wortels: Een wortelstok.
Stengels: De groene, soms paars aangelopen stengels zijn gegroefd en hol.
Bladeren: De geurende wortelbladeren hebben een ronde, buisvormige steel Ze zijn driehoekig of ruitvormig, 2 tot 3-voudig geveerd met, tamelijk onregelmatige slippen, die grof getand zijn. De bovenste bladeren zijn verkleind tot grote, opgeblazen scheden. Het eindblaadje is vaak 3-lobbig en loopt vaak af aan de voet.
Bloemen: De bloemen groeien in schermen, die tot meer dan 25 cm groot worden. De schermen bevatten talrijke stralen. De stelen van de schermpjes zijn alleen bovenaan ruig behaard. De bloemen zijn groenachtig of wit en 3 tot 4 mm groot. De stijlen zijn tijdens de bloei kort, meestal korter dan het grote stijlkussen, maar bij de vrucht 2 keer zo lang. De omwindselbladen zijn schaars of ontbreken.
Vruchten: De vruchten zijn 6 tot 8 mm groot. De vruchtwand is in 2 lagen verdeeld, de binnenste is vergroeid met het zaad.

Biotoop
Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op zeer vochtige tot natte, vaak periodoiek overstroomde, voedselrijke grond in een zoet of zwak brak milieu (klei en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Waterkanten, grienden, struikgewas, omgewerkte grond, greppels, wilgenbosjes, aanspoelingsgordels van rivieren, ruderale plaatsen, bij havens, buitendijks rietland, kribben, vaak in spleten van stenen dijkbeschoeiingen en het zoetwatergetijdengebied.

Verspreiding
Wereld
Grote engelwortel - Angelica archangelica
In het zuiden van Groenland, in Noord- en Midden-Azië en in Noord-Europa. Ingeburgerd in West- en Midden-Europa.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Plaatselijk algemeen in het rivierengebied, in aangrenzende gebieden en langs het IJsselmeer. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Voor het eerst gevonden in 1934 bij Nijmegen.

Vlaanderen
Grote engelwortel - Angelica archangelica
Vlaanderen: Vrij zeldzaam. Het meest in de streek tussen de Schelde en de Leie. De soort breidt zich uit.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Vrij zeldzaam ingeburgerd. Het meest langs de Samber (daar al sinds ongeveer 1950).

Wetenswaardigheden
De Latijnse naam Angelica betekent engelkruid en archangelica betekent aartsengel. Volgens een oud verhaal zou de plant naar de aarde zijn gezonden om de mensen te behoeden voor de plagen en epidemieën die hen teisterden. Engelwortel was een onderdeel van een tegengif preparaat (Theriak), dat door Romeinse edellieden werd gebruikt als ze dachten vergiftigd te zijn door een tegenstander. Tegenwoordig wordt de plant nog toegepast om te spijsvertering te bevorderen, met name bij mensen met veel stress.

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen (1796-1813)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra