|
Namen
Nederlands: Gewone eikvaren
Frysk: Iikfear
English: Common Polypody (Rock polypody)
Français: Polypode commun
Deutsch: Gewöhnlicher Tüpfelfarn
Wetenschappelijk: Polypodium vulgare
Familie: Eikvarenfamilie, Polypodiaceae
Beschrijving
Afmeting: 10 tot 60 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Rijpe sporen: Juli t/m september.
Sporen: Goudgele sporen.
Wortels: De lange wortelstok is vrij dik (tot 7 mm), iets afgeplat en vaak sterk vertakt. Aan de bovenkant zie je knobbels en op de jonge delen zitten veel roodbruine schubben met een brede afgeronde voet. Oudere delen hebben littekens van afgevallen bladen.
Stengels: De bladstelen van volwassen bladeren hebben geen schubben en zijn ongeveer half zo lang als het blad.
Bladeren: De bladeren zijn wintergroen. De jonge bladeren verschijnen in de lente. Ze zijn dof donkergroen, langwerpig, tot 50 cm lang en alleen naar de top toegespitst. Verder zijn ze enkelvoudig veervormig en bijna tot de hoofdnerf ingesneden. De deelblaadjes hebben een min of meer afgeronde top en een brede voet, die met de voet van het deelblaadje ernaast door een heel klein strookje is verbonden. De onderste en middelste bladdelen zijn ongeveer even lang. De randen zijn zwak gekarteld. De bladslippen staan recht af.
Vruchten: De ronde sporenhoopjes zijn oranje-rood.
Biotoop
Bodem: Licht beschaduwde plaatsen op droge, voedselarme, meestal zwak zure, maar soms kalkhoudende zandgrond en op stenige plaatsen.
Groeiplaatsen: Houtwallen, duinen (noordhellingen, duinstruweel en duinbos), oude muren, beschaduwde rotsen, jeneverbesstruweel, aan de voet van loofbomen, lichtrijke loofbossen en naaldbossen (o.a. larixbossen), noordkant van zandduintjes, langs holle wegen, in schorsspleten van gevelde stammen en in knotwilgen (epifyt).
Verspreiding
Wereld
Gematigde en koude streken op het noordelijk halfrond en op enige plaatsen op het zuidelijk halfrond, o.a. in Zuid-Afrika.
Nederland
Algemeen in de duinen, vrij algemeen in het oosten en midden en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg. Elders zeer zeldzaam.
Vlaanderen
.gif)
Algemeen in de duinen en vrij algemeen in de Leemstreek. Elders vrij zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Achteruitgaand.
Wallonië: Vrij algemeen in de hogere gebieden. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Wetenswaardigheden
Het verschil met Brede eikvaren is moeilijk vast te stellen (vaak alleen via DNA onderzoek en het tellen van de chromosomen).
Beide soorten kunnen een bastaard vormen (Polypodium x mantoniae). De bastaard heeft witgrijze sporen, terwijl Brede en Gewone eikvaren goudgele sporen hebben.
De zoet smakende wortelstok wordt gebruikt als geneesmiddel, o.a. tegen keelaandoeningen.
© 2001-2012 Klaas Dijkstra |
