Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Gevlekte scheerling - Conium maculatum

Namen
Nederlands: Gevlekte scheerling
Frysk: Giftich piipkrûd
English: Hemlock (Deadly hemlock, Poison hemlock, Poison parsley)
Français: Grande ciguë (Cigüe tachée)
Deutsch: Gefleckter Schierling
Wetenschappelijk: Conium maculatum
Familie: Schermbloemenfamilie, Apiaceae

Beschrijving
Afmeting: 60 cm tot 2½ meter.
Levensduur: Eenjarig of meestal tweejarig.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Wortels: Een penwortel.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn bruinrood gevlekt, fijn gegroefd, kaal en hol. De plant is zeer giftig en ruikt onaangenaam.
Bladeren: De driehoekige bladeren zijn 2- tot 4-voudig geveerd. Ze zijn vrij zacht en fijn verdeeld in langwerpige slippen. De ronde bladstelen zijn hol.
Bloemen: De bloemen groeien in schermen met 10 tot 20 stralen. De witte kroonbladen zijn 2 mm groot. Een bloem heeft geen kelk. De omwindselbladen zijn langwerpig, teruggeslagen en naar 1 kant gekeerd.
Vruchten: De bijna bolvormige vruchten zijn 2½ tot 3½ mm lang, kantig en met gegolfde ribben.

Biotoop
Bodem: Zonnige, warme plaatsen op matig droge tot meestal vochtige, matig voedselrijk tot voedselrijke, omgewerkte of verstoorde, vaak kalkhoudende grond. Ook in brak milieu (zand, klei, mergel en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Heggen, struwelen, waterkanten, ruigten, bermen, rivierdijken, zeedijken, langs greppels, kerkhoven, omgewerkte grond,langs spoorwegen ( spoorbermen), basaltglooiingen, braakliggende grond, ruderale plaatsen, akkers, aanspoelselgordels en duinen.

Verspreiding
Wereld
Gevlekte scheerling - Conium maculatum
In Europa behalve in de noordelijkste delen. Ook in West-Azië en in het noordwesten, oosten en zuiden van Afrika. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en in de Hollandse en Zeeuwse duinen, zeldzaam in het rivierengebied, in de Kempen en in het oosten van het land. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen
Gevlekte scheerling - Conium maculatum
Vrij zeldzaam. Het meest in de duinen, de Maasvallei en de Leemstreek.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en in de oostelijke Ardennen. Het meest in de Kalkstreek.
Rode lijst Wallonië. Bedreigd.

Wetenswaardigheden
Alle delen van de plant zijn giftig. Volgens overlevering is Socrates met het gif van de Gevlekte scheerling is gedood, maar door sommigen wordt dat betwist. Het sap van de Gevlekte scheerling werd door de oude Grieken wel gebruikt om een doodvonnis te voltrekken. De plant bevat het zenuwgif coniïne en heeft in kleine hoeveelheden al de dood tot gevolg.

Flora Batava, Jan Kops. Deel 2 (1807)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 7 (1813)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra