Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Gelobde maanvaren - Botrychium lunaria

Namen
Nederlands: Gelobde maanvaren
Frysk: Moannefear
English: Common Moonwort (Moonwort Grape-Fern, Moonwort Grapefern)
Français: Botryche lunaire
Deutsch: Mondraute
Wetenschappelijk: Botrychium lunaria
Familie: Addertongfamilie, Ophioglossaceae

Beschrijving
Afmeting: 5 tot 25 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Sporen: Mei t/m juli.
Wortels: Een korte wortelstok met vlezige wortels, die bedekt zijn door enkele vliezige bruine schubben van de resten van afgestorven bladeren.
Stengels: De stengel staat rechtop.
Bladeren: Het onvruchtbare bladdeel is langwerpig, zittend tot kort gesteeld en staat schuin opzij. Het is diep ingesneden met aan beide kanten 3 tot 7 waaiervormige gekartelde deelblaadjes, die vaak veel breder dan lang zijn.
Vruchten: Het vruchtbare deel van het blad is gesteeld en meestal langer dan het onvruchtbare. Meestal is het dubbel geveerd met pluimvormige bruine sporenaren.

Biotoop
Bodem: Zonnige, soms heel licht beschaduwde plaatsen op vrij vochtige, voedselarme, zwak zure tot kalkhoudende grond met een laagblijvnde begroeiing.
Kleine maanvaren: Halfbeschaduwde plaatsen op vrij vochtige, voedselarme, met name stikstofarme grond.
Groeiplaatsen: Duinvalleiranden, kruipwilgstruikgewas op noordhellingen in de duinen, terreininsnijdingen, langs heidepaadjes (verhard met schelpgruis), bermen (op leem- of kalkhoudend zand), kalkhellingen, schraal grasland (vaak licht beweid) en in leemkuilen in laag blijvende begroeiingen.
Kleine maanvaren: Duinen.

Verspreiding
Wereld
Gelobde maanvaren - Botrychium lunaria
Gematigde en koude streken.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij zeldzaam in de duinen. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 3. Matig afgenomen.

Kleine maanvaren: Niet in Nederland.

Vlaanderen
Gelobde maanvaren - Botrychium lunaria
Zeer zeldzaam. Sterk achteruit gegaan. Verspreid voorkomend.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd.
Beschermd.

Wallonië: Zeldzaam in Lotharingen (in de zuidelijke Ardennen). Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Beschermd.

Kleine maanvaren verschilt van de Gelobde maanvaren doordat het onvruchtbare deel van het blad een duidelijke steel heeft.
Nederlands: Kleine maanvaren
English: Little Grapefern
Français: Petit botryche (Botryche simple)
Deutsch: Einfache Mondrauke (Einfacher Rautenfarn)
Wetenschappelijk: Botrychium simplex
Bodem: Zonnige of soms halfbeschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme, zwak zure, jonge, zandige grond.
Groeiplaatsen: Duingrasland, zwak zuur schraal grasland, open struikgewas, in Midden-Europa in grasland aan de oevers van meren en rivieren.
Wereld: Van Centraal-Europa tot in Midden-Scandinavië (ook in de Pyreneeën en Midden-Frankrijk) en in het noordoosten en noordwesten van Noord-Amerika. Ook op IJsland, in Groenland en Japan.

Nederland: Niet in Nederland.

Kleine maanvaren - Botrychium simplex
Vlaanderen
: In 1908 bij Knokke gevonden.
Rode lijst Vlaanderen. Verdwenen.

Wallonië: Niet in Wallonië.

Flora Batava, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen. Deel 12 (1865)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra