Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Geelhartje - Linum catharticum

Namen
Nederlands: Geelhartje
Frysk: Gielhertsje
English: Fairy Flax
Français: Lin purgatif
Deutsch: Purgier-Lein
Wetenschappelijk: Linum catharticum
Familie: Vlasfamilie, Linaceae

Beschrijving
Afmeting: 5 tot 20 cm.
Levensduur: Eenjarig of tweejarig, zelden overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m augustus.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn spichtig, kaal, blauwgroen en gaffelvormig vertakt. Meestal is er maar 1 stengel.
Bladeren: De tegenoverstaande bladeren zijn langwerpig. Ze hebben maar 1 nerf, zijn ongeveer 1 cm breed en zeer fijn getand.
Bloemen: De bloemen vormen samen een ijle bloeiwijze, die voor de bloei voorover hangt. De bloemen zijn 5-tallig en 4 tot 6 mm groot. De kroonbladen hebben een witte plaat en een gele nagel. Er zijn 5 gewone meeldraden en 5 tandvormige, tot honingklieren omgevormde meeldraden. Elke bloem heeft 4 of 5 kelkbladen van 2 tot 3 mm en met 1 nerf. Langs de rand groeien klierharen.
Vruchten: Een bolronde doosvrucht.

Biotoop
Bodem: Zonnige, open plaatsen op matig voedselarme, niet bemeste, vochtige tot vrij natte, zwak zure tot kalkhoudende, maar meestal basische grond (zand, leem, zavel, veen en mergel).
Groeiplaatsen: Grazige heide op leem, langs heidepaadjes, open plekjes in kalkhoudend schraal grasland en bermen, hooiland (beekdalhooiland), open plekjes in kalkgrasland (krijthellingen), moerassen (open plekken in kalkmoeras of soms in trilveen), waterkanten (oevers van vennen o.i.v. kalkrijke kwel), afgravingen,drooggevallen zandplaten, klippen, duinen (noordhellingen, duinvalleien en binnenduinweiland) en afgravingen. In Wallonië ook op droge, rotsachtige kalkhellingen.

Verspreiding
Wereld
Geelhartje - Linum catharticum
In het grootste deel van Europa. Oostelijk tot in de gebergten van Zuidwest-Azië (Kaukasus en Oeral). Ook op IJsland, in oostelijk Noord-Amerika en Nieuw Zeeland.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Plaatselijk vrij algemeen in Zuid-Limburg, Zeeland, het Lauwersmeergebied, de Noordoostpolder en in de duinen. Elders zeer zeldzaam. Niet in Drenthe.
Rode lijst 2. Sterk afgenomen.

Vlaanderen
Geelhartje - Linum catharticum
Vrij zeldzaam in de duinen. Elders zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.
Rode lijst. Bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen ten zuiden van de lijn Samber en Maas. Elders zeer zeldzaam.

Wetenswaardigheden
Geelhartje is giftig en werd vroeger gebruikt als laxeermiddel (de wetenschappelijke naam betekent 'purgeervlas').

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 7 (1836)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra