Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief
Duindoorn - Hippophae rhamnoides

Namen
Nederlands: Duindoorn
Frysk: Dúndoarn
English: Seabuckthorn (Seaberry, Sea berry, Common seabuckthorn, Sea buckthorn)
Français: Argousier
Deutsch: Sanddorn
Wetenschappelijk: Hippophae rhamnoides
Familie: Duindoornfamilie, Elaeagnaceae

Beschrijving
Afmeting: 1,2 tot 4½ meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: April en mei.
Wortels: Een groot wortelstelsel met meer dan 1 meter diepgaande hoofdwortels en horizontale uitlopers.
Stam: Oudere stammetjes hebben een grijze, gegroefde bast.
Takken: De doornige takken zijn dun en overdekt met zilverkleurige schubben, die later donkerbruin worden.
Bladeren: De verspreid staande bladeren zijn lijnvormig-langwerpig tot smal spatelvormig. Ze hebben een gave rand en een korte steel. Van boven zijn ze grijsgroen en van onderen witachtig.
Bloemen: De struiken zijn tweehuizig. De groenige bloemen groeien in de oksels van dicht bij elkaar geplaatste, bruine knopschubben. Ze verschijnen voor de bladen. Mannelijke bloemen hebben 2 min of meer rechtopstaande ronde slippen, die samen de 4 meeldraden helemaal kunnen omsluiten. Vrouwelijke bloemen zijn spoelvormig en hebben bijna allemaal geen steeltje. De lange stempel is roodbruin.
Vruchten: De oranje bessen zijn bijna bolrond en 6 tot 8 mm groot. Ze zijn eetbaar, maar vrij zuur.

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen op droge tot vrij vochtige, voedselarme, kalkhoudende, humusarme grond. De struik verdraagt zout (zand en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Duinen (duinstruwelen en zandvlakten), opgespoten grond (met kalkrijk zand), langs spoorwegen (spoordijken), rotskusten, rivieroevers, grindafzettingen in gebergten en kiezelbanken.

Verspreiding
Wereld
Duindoorn - Hippophae rhamnoides
Vanaf Midden-China tot in het kustgebied van Noordwest-Europa. Ook langs de Zwarte Zee, in Alpiene gebergten en de Centraal-Aziatische steppen.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Algemeen in de duinen, in het Lauwersmeergebied en bij Amsterdam en vrij zeldzaam langs het IJsselmeer. Soms ook in het binnenland op aangevoerd zand.

Vlaanderen
Duindoorn - Hippophae rhamnoides
Algemeen in de duinen. Elders soms verwilderd.
Rode lijst. Niet bedreigd.

Wallonië: Niet in Wallonië, maar soms wel verwilderd.

Wetenswaardigheden
De zure bessen zijn rijk aan vitamine C en daarnaast vitamine A, B1, B2 en E. In de winter kunnen de bessen gaan gisten, hierdoor kunnen vogels (o.a. kramsvogels) dronken worden. In de zestiende eeuw schrijft de Engelse botanicus William Turner dat arme kustbewoners uit de bessen een saus maken. De Nederlandse botanicus Abraham Munting spreekt over de 'duynbezie', zoals hij de duindoorn noemt. In zijn Nauwkeurige Beschryving der Aardgewassen (1696) staat: De bladeren en Vruchten der Duynbezien zijn koud en droog van aart. Verslaan den dorst der Koortsige lieden drijven ook uyt alle slijmerige en taye vochten. Van het zap dezer Vruchten werd een Verjuys gemaakt, zeer bequaam ten gebruyk in spijzen. Op een paar plaatsen wordt de struik gekweekt voor de fruitteelt, o.a. in Fryslân.

Flora Batava, Jan Kops. Deel 2 (1807)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra