 | Namen
Nederlands: Driedistel
Frysk: Trijestikel
English: Carline thistle
Français: Carline commune
Deutsch: Golddistel
Wetenschappelijk: Carlina vulgaris
Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae) Beschrijving
Afmeting: 15 tot 45 cm.
Levensduur: Tweejarig of meerjarig.
Bloeimaanden: Juli t/m september.
Wortels: Met een penwortel. Aan de wortelhals zitten vaak resten van afgestorven rozetbladen.
Stengels: Meestal is er maar 1 stengel. Deze is grijsachtig groen, spinragachtig behaard en vaak rood aangelopen. De stengel is in de bovenste helft meestal kandelaarachtig vertakt, maar soms ook niet vertakt.
Bladeren: Een deel van de bladeren vormt een rozet. De stengelbladen staan verspreid. Ze zijn langwerpig, eerst spinragachtig behaard, enigszins leerachtig, diep bochtig en iets kroezig getand met scherpe stekels. Ze hebben geen steel en omvatten de stengel voor de helft. De bovenste bladeren zijn klein.
Bloemen: De bloemen staan met 1 tot 5 bij elkaar, maar meestal met 3. De bloemhoofdjes zijn geelbruin, 1½ tot 4 cm groot en zonder lintbloemen, maar wel met veel afstaande, glanzende, strogele, lijnvormige en spitse omwindselbladen. De buitenste zijn bladachtig, dubbel gespleten en lang gestekeld. De bloemhoofdjesbodem draagt stevige, aan de top verbrede haren.
Vruchten: De zaden zijn cilindervormig en roestkleurig behaard met een krans van veervormige borstelharen, die aan de voet tot een ring zijn vergroeid. Biotoop
Bodem: Zonnige, vrij open plaatsen op drog tot matig vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, humushoudende en vaak kalkrijke grond (lemige grond, maar ook op op mergel en soms op stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Duinen, (open duingrasland, randen van duinbosjes en vastgelegde helmduinen), kalkhellingen, grasland (kalkgrasland, laagblijvend grasland), bermen, dijken, rivierduinen, lemige heide, leemkuilen, mijnsteenbergen en langs spoorwegen (spoorwegterreinen). Verspreiding
Wereld
In Europa, zuidelijk tot de Pyreneeën en Zuid-Italië, noordelijk tot in Schotland en Zuid-Scandinavië. Ook in West- en Midden-Azië. Nederland
Plaatselijk algemeen in de Zeeuwse en Hollandse duinen tot op Texel, zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in de rest van Zeeland, in Midden-Limburg en in het midden van het land.
Rode lijst 3. Matig afgenomen. Vlaanderen
Plaatselijk vrij algemeen in de duinen en zeldzaam in het Maasgebied. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Bedreigd. Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en Lotharingen (in de zuidelijke Ardennen). Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Wetenswaardigheden
De geslachtsnaam Carlina is volgens de legende ontleend aan Karel de Grote die de geneeskrachtige werking van de plant tegen pest zou ontdekt hebben. In werkelijkheid is hij waarschijnlijk net als de naam Carduus afgeleid van het Latijnse woord voor distel. De Nederlandse naam driedistel heeft de plant te danken aan het feit dat er vaak planten voorkomen met 3 bloemhoofdjes. De driedistel wordt wel als alternatief voor de artisjok gebruikt. In het verleden werd de plant als geneesmiddel gebruikt. Ook werd ze als salade en samen met Valeriana in een verhouding van 3:5 als afrodisiacum (een middel om de geslachtsdrift te stimuleren) gebruikt. |
