Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief
Donkere ooievaarsbek - Geranium phaeum

Namen
Nederlands: Donkere ooievaarsbek
Frysk: Brune earrebarrebek
English: Mourning widow (Dusky cranesbill)
Français: Géranium brun
Deutsch: Brauner Storchschnabel
Wetenschappelijk: Geranium phaeum
Familie: Ooievaarsbekfamilie, Geraniaceae

Beschrijving
Afmeting: 45 tot 60 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Mei t/m september.
Wortels: Een dikke, kruipende wortelstok.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn in het bovenste deel vertakt. Ze zijn behaard met lange, afstaande haren. De soort groeit in pollen.
Bladeren: De rozetbladeren hebben lange stelen. De verspreid staande stengelbladen hebben grof getande slippen met meestal een aantal paren zwarte vlekken aan beide kanten van de diepere bladinsnijdingen.
Bloemen: De bloemen staan met 2 bij elkaar in ijle bloeiwijzen aan het eind van de stengels. De top van de bloemsteel buigt tijdens de bloei (de bloem staat iets voorover). De 0,8 tot 1 cm grote kroonbladen zijn zwartachtig paars. Ze zijn iets teruggeslagen, omgekeerd hartvormig, aan de top uitgerand en hebben vaak een korte eindspits. Elke bloem heeft 10 meeldraden. De stempels zijn groengeel.
Vruchten: De dofbruine, behaarde deelvruchtjes hebben 2 tot 4 sterke dwarse plooien. De zaden zijn kaal en glad.

Biotoop
Bodem: Licht beschaduwde tot zonnige plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijk, neutrale grond (zand en leem).
Groeiplaatsen: Loofbossen, parkbossen, bij buitenplaatsen, hellingbossen, bosranden, houtwallen, heggen, struwelen, oude boomgaarden, enigszins ruig grasland en waterkanten (slootkanten en beekoevers).

Verspreiding
Wereld
Donkere ooievaarsbek - Geranium phaeum
Oorspronkelijk uit de berggebieden in Zuid- en Midden-Europa. Ingeburgerd in West- en Midden-Europa.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Zeldzaam. Het meest in de buurt van de Utrechtse Vecht en aan de Hollandse binnenduinrand. Elders zeer zeldzaam en dan voornamelijk in het rivierengebied.

Vlaanderen
Donkere ooievaarsbek - Geranium phaeum
Zeldzaam in de Leemstreek. Het meest in de Vlaamse Ardennen. Elders zeer zeldzaam of ontbrekend.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Zeldzaam in Brabant. Elders zeer zeldzaam.

Wetenswaardigheden
Donkere ooievaarsbek behoort tot de stinzenplanten. De soort komt sinds 1781 in Nederland voor. De bloem wordt vaak als rouwsymbool gebruikt. De naam ooievaarsbek slaat op de vruchten, die de vorm hebben van een lange snavel. De wortel wordt gebruikt voor medicinaal gebruik. Het is zuiverend en zou een positieve invloed op het hart hebben. Het hart krijgt een rustiger tempo en het zou daardoor een positieve werking op de bloeddruk hebben. Uit de bladeren en de bloemen wordt een etherische olie gemaakt, die een beetje op de geur van rozen lijkt.

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 5 (1828)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra