Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief
Dennenorchis - Goodyera repens

Namen
Nederlands: Dennenorchis
Frysk: Dinnekaaiblom
English: Creeping Lady's-tresses (Lesser Rattlesnake Plantain, Creeping Goodyera, Dwarf Rattlesnake Plantain, Dwarf Rattlesnake-Plantain, Northern Rattlesnake Plantain)
Français: Goodyère rampante
Deutsch: Netzblatt
Wetenschappelijk: Goodyera repens
Familie: Orchideeënfamilie, Orchidaceae

Beschrijving
Afmeting: 10 tot 30 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juli en augustus.
Wortels: Kruipende, vertakte wortelstokken, die eindigen in bladrozetten (uitlopers).
Stengels: De stengels zijn bovenaan klierachtig behaard.
Bladeren: De bladeren zijn wintergroen. De vrij donkergroene rozetbladen zijn 1 tot 3 cm groot. Ze zijn eirond met een vrij spitse top en een steelvormig versmalde voet. De hoogtenerven zijn door vrij opvallende dwarsnerven met elkaar verbonden. De stengelbladen zijn schedevormig met aan de voet vergroeide randen. Hogerop zitten enkele schutbladachtige bladen.
Bloemen: De zoet geurende bloemen vormen samen een smalle, vrij dichte aar met 10 tot 15 bloemen die naar 1 kant zijn gekeerd. Ze zijn 3 tot 4 mm groot en wit of gelig en van buiten groenig. De bloemlip is niet gedeeld en aan de voet zakvormig verdiept. Naar de top is de lip tongvormig naar beneden gebogen. Er is geen spoor.

Biotoop
Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme, vaak zure grond. Dennenorchis wortelt in half-verteerd naaldenstrooisel. Goed doorluchte grond (zand en lemig zand).
Groeiplaatsen: Naaldbossen (dennenbos en ander mosrijk naaldbos) en duinen (duinvalleien en soms onder berken of kraaihei in de duinen en in jeneverbesstruikgewas).

Verspreiding
Wereld
Dennenorchis - Goodyera repens
Gematigde en koudere streken op het noordelijk halfrond. In zuidelijkere gebieden voornamelijk in gebergten.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Zeldzaam op de Waddeneilanden en in de duinen bij Schoorl. Zeer zeldzaam in Drenthe, Zuidoost-Fryslân, Midden-Nederland en Noord-Brabant. Vroeger ook in het oosten van het land en in de kalkrijke duinen. De soort komt sinds 1880 voor in Nederland.
Rode lijst 4. Stabiel.
Beschermd.

Vlaanderen
Dennenorchis - Goodyera repens
Zeer zeldzaam in de Kempen. Voor het eerst gevonden in 1942.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de zuidelijke Ardennen en zeldzaam tot zeer zeldzaam in het Maasgebied. Voor het eerst gevonden in 1902.
Rode lijst. Bedreigd.
Beschermd.

Wetenswaardigheden
Dennenorchis komt voor in voedselarme, iets vochtige dennenbossen. Vooral in dennenbossen met een slecht ontwikkelde struiklaag komt de soort voor. Vaak kenmerkt de vegetatie zich door een dikke moslaag. De kruidlaag bedekt weinig van de bodem en bestaat onder andere uit Zandzegge, Gewoon struisgras en Eikvaren. Zodra de kruidlaag zich verder ontwikkelt en er ook een struiklaag ontstaat zijn de omstandigheden voor de Dennenorchis minder gunstig geworden en verdwijnt de soort.

Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden. Deel 17 (1885)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra