Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief
Brede waterpest - Elodea canadensis

Namen
Nederlands: Brede waterpest
Frysk: Breed wetterflok
English: Canadian Pondweed (American Waterweed, Anacharis, Broad Waterweed, Canadian Elodea, Canadian waterweed, Oxygen Weed)
Français: Elodée du Canada
Deutsch: Kanadische Wasserpest
Wetenschappelijk: Elodea canadensis
Familie: Waterkaardefamilie, Hydrocharitaceae

Beschrijving
Afmeting: 30 cm tot 3 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Mei t/m augustus.
Stengels: De stengels zijn sterk vertakt. Een deel van de stengelleden is langer dan 2 cm. De bladeren drijven vlak onder het wateroppervlak. Ze wortelen en de planten treden vaak massaal op. Als de plant uit het water wordt gehaald valt hij niet samen.
Bladeren: Aan de stengeltop liggen de bladeren als dakpannen tegen elkaar. Ze groeien in kransen van 3, maar de onderste bladeren staan tegenover elkaar. Ze zijn smal langwerpig en worden tot 1,7 cm lang. Een deel van de bladeren is breder dan 3 mm. Ze hebben een stompe tot afgeronde top met een zeer klein topspitsje. Aan elke kant zitten 21 tot 23 tandjes (te zien bij sterke vergroting) en aan de voet zitten kleine schubben.
Bloemen: De bloemen zijn 4 tot 5 mm groot. De witte of vaak roze kroonbladen zijn 6-tallig. De mannelijke bloemen staan op lange draaddunne stelen. In onze omgeving komen echter alleen vrouwelijke planten voor. De stempels zijn 2 tot 4 mm lang en de bloemdekbuis wordt tot 10 cm.
Vruchten: De planten krijgen in onze omgeving geen vruchten. De vrucht is een ovale doosvrucht, die onder water rijpt. De gladde zaden zijn spoelvormig.

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen in helder, ondiep, stilstaand of rustig stromend, matig voedselrijk tot voedselrijk, zwak zuur tot kalkhoudend, bij voorkeur hard, zoet of zelden zwak brak water (vrijwel alle grondsoorten, zowel venig als humusarm, maar liefst boven een minerale bodem).
Groeiplaatsen: In het water van vijvers, duinen (duinplassen), afgravingen, grachten, brede sloten, kanalen, afgesneden en oude rivierarmen, plassen en wielen.

Verspreiding
Wereld
Brede waterpest - Elodea canadensis
Oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Omstreeks 1820 ingeburgerd in Engeland. Rond 1900 in bijna heel Europa.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij algemeen in laagveengebieden en plaatselijk in het rivierengebied. Zeldzaam in het oosten en midden van het land en in de Hollandse duinen. Elders zeer zeldzaam. Voor het eerst gevonden in 1859 bij Utrecht.
Rode lijst 2. Sterk afgenomen.

Vlaanderen
Brede waterpest - Elodea canadensis
Plaatselijk vrij algemeen, maar elders zeldzaam of ontbrekend. Voor het eerst gevonden in 1861.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Vrij zeldzaam tot zeldzaam.

Wetenswaardigheden
Sinds1820 is Brede waterpest in het Verenigd Koninkrijk bekend en het rukte vanaf 1835 snel op door heel Europa, geholpen door botanici die de plant uitzetten om haar groeikracht te kunnen bewonderen. Brede waterpest breidde zich explosief uit en zorgde voor verstopte watergangen (vandaar de naam waterpest). De plant wordt veel toegepast in aquaria en vissenkommen om het water van meer zuurstof te voorzien. Als je een omgekeerde trechter boven de plant zet kun je de zuurstofbelletjes opvangen die geproduceerd worden in het zonlicht. Als de plant in het donker gezet wordt, zal ze stoppen met het produceren van belletjes.

Flora Batava, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen. Deel 12 (1865)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra