Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief
Bolderik - Agrostemma githago

Namen
Nederlands: Bolderik
Frysk: Reade roggeblom
English: Corn Cockle (Cockle, Common Corncockle, Corncockle, Purple Cockle)
Français: Nielle des blés
Deutsch: Kornrade
Wetenschappelijk: Agrostemma githago
Familie: Anjerfamilie, Caryophyllaceae

Beschrijving
Afmeting: 50 cm tot 1 meter.
Levensduur: Eenjarig.
Bloeimaanden: Juni t/m augustus.
Stengels: De rechtopstaande, grijsgroene en viltig behaarde stengels zijn niet of nauwelijks vertakt.
Bladeren: De tegenoverstaande, langwerpige, tot 12 cm lange bladeren hebben een spitse top.
Bloemen: De alleenstaande, paarse of zelden witte, 3 tot 5 cm grote bloemen zijn lang gesteeld. De kroonbladen hebben een lange nagel. Ze zijn breed afgerond en meestal iets ingesneden. De 5 spits uitlopende kelkbladen zijn iets leerachtig, ruw behaard en meestal langer dan de kroonbladen. De kelkbuis heeft 10 ribben.
Vruchten: De zaden zijn giftig.

Biotoop
Bodem: Zonnige, open plaatsen op vochtige, matig voedselrijke, meestal kalkrijke grond (löss, zandige klei, leem en klei).
Groeiplaatsen: Akkers (roggeakkers en wintergraanakkers). Soms ook ingezaaid in bermen.

Verspreiding
Wereld
Bolderik - Agrostemma githago
Wereldwijd, maar zeer sterk achteruit gegaan.

Nederland
Bolderik - Agrostemma githago
Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en in het rivierengebied (het kaartje is niet actueel).
Rode lijst 1. Zeer sterk afgenomen.

Vlaanderen
Bolderik - Agrostemma githago
Vroeger algemeen tot vrij algemeen. Zeer sterk achteruitgegaan. Thans zeer zeldzaam.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd.

Wallonië: Vroeger vrij algemeen, behalve in de Ardennen. Na 1979 niet meer waargenomen.
Rode lijst. Verdwenen.

Wetenswaardigheden
Zij groeide vroeger in roggeakkers op löss en zandige klei. De giftige zaden konden gemakkelijk met het graan mee worden geoogst en dan tot meelvergiftiging leiden. Op dit zwarte zaad heeft de naam Githago betrekking. Bolderik wordt soms als medicijn in een homeopatische verdunning ingenomen. Het heeft dan effect op het darmstelsel, waar het een zuiverende rol in zou hebben en de doorstroming gemakkelijker op gang zou brengen. Het zou er voor zorgen dat wormpjes en parasieten in de buik verdwijnen. In bloemenweidemengsels is soms Agrostemma brachylobum aanwezig. Deze plant is van Bolderik te onderscheiden doordat de plaat van de kroonbladen rijen zwarte vlekjes heeft en de kelkslippen niet uit de kroon steken.

Flora Batava, Jan Kops. Deel 3 (1814)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra