Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief
Bokkenorchis - Himantoglossum hircinum

Namen
Nederlands: Bokkenorchis
English: Lizard Orchid
Français: Orchis bouc (Loroglosse)
Deutsch: Bocks-Riemenzunge
Wetenschappelijk: Himantoglossum hircinum
Familie: Orchideeënfamilie, Orchidaceae

Beschrijving
Afmeting: 30 tot 80 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Mei t/m juli.
Wortels: Wortelknollen.
Stengels: De stengels vertonen vage, paarsachtige vlekken.
Bladeren: De plant heeft 4 tot 6 grondstandige bladen. Ze zijn elliptisch tot langwerpig, matgroen en niet gevlekt. In de bloeitijd zijn ze vaak al voor een deel verdord.
Bloemen: De aar is lang-kegelvormig en bevat veel bloemen. De stinkende (naar bokken geurende) bloemen zijn licht grijsgroen met paarsrode vlekjes en streepjes. De bloemlip is 3 tot 5 cm lang en heeft een uitgerande top. Bij de voet zitten 2 korte zijlobben. De bloem is 3-delig en bestaat uit lijnvormige zijslippen en een bredere, als een spiraal gedraaide middenslip (deze is 3 tot 5 keer zo lang als de zijslippen). Aan de top is de bloem meestal 2-spletig. De spoor is naar omlaag gericht, bijna zakvormig en veel korter dan het vruchtbeginsel. De andere bloemdekbladen buigen mutsvormig samen.

Biotoop
Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op matig droge tot vochtige, voedselarme, kalkrijke, humushoudende grond (zand en mergel).
Groeiplaatsen: Duinen (laag duinstruweel en duingrasland), kalkgrasland (hooiland), bosranden, dijken en bermen.

Verspreiding
Wereld
Bokkenorchis - Himantoglossum hircinum
In Zuidwest-Azië, Noord-Afrika (Atlasgebergte) en Zuid- en Midden-Europa. Noordelijk tot in Midden-Duitsland, België, Nederland en Midden-Engeland.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Zeer zeldzaam in de kalkrijke duinen, in Zeeland en in Zuid-Limburg.
Rode lijst 4. Stabiel.
Beschermd.

Vlaanderen
Bokkenorchis - Himantoglossum hircinum
Zeldzaam in de duinen bij De Haan. Elders uiterst zeldzaam.
Rode lijst. Bedreigd.
Beschermd.

Wallonië: Zeldzaam in het Maasgebied en de zuidelijke Ardennen, maar vrij algemeen in de Viroinvallei.
Rode lijst. Kwetsbaar.
Beschermd.

Wetenswaardigheden
De bloemen hebben een bokkengeur. De botanische naam Himantoglossum is afgeleid van het Oudgriekse himas = riem en glossum = tong. Hircinum is afgeleid van het Latijnse hircus wat geitenbok betekent.

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra