Namen
Nederlands: Bergandoorn
English: Sweet Basil (Seaport Hedgenettle, Stiff Hedgenettle)
Français: Epiaire droite (Epiaire dressée)
Deutsch: Aufrechter Ziest
Wetenschappelijk: Stachys recta
Familie: Lipbloemenfamilie, Lamiaceae (Labiatae) Beschrijving
Afmeting: 25 tot 70 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn zwak behaard. De plant verspreidt een aromatische geur.
Bladeren: De groene, eironde tot langwerpige bladeren zijn ruw behaard en fijn getand. Ze zijn dicht netnervig (de nervatuur is ingezonken). De onderste bladeren zijn gesteeld, de bovenste zijn smaller en zittend.
Bloemen: Elke bloemenkrans telt ongeveer 6 tot 10 bloemen, die samen smalle, vertakte, min of meer onbebladerde aren vormen. Ze zijn bleekgeel met paarse strepen op de onderlip en 1½ tot 2 cm groot. De meeldraden steken iets buiten de bloem. De kelktanden zijn driehoekig met een naaldvormige spits (een kaal stekelpuntje). De kelk, zonder de kale naalden, is ongeveer 5 mm lang.
Vruchten: De kastanjebruine, vrij ronde nootjes zijn ongeveer 2 mm lang. Biotoop
Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, iets open plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke, kalkhoudende grond (stenige plaatsen en zand).
Groeiplaatsen: Rotsachtige plaatsen, rivierduinen, waterkanten (rivieroevers), kalkgrasland, bermen, ruderale plaatsen, bosranden en lichte loofbossen. Verspreiding
Wereld
In West-Azië en West-, Midden- en Zuid-Europa. Noordelijk tot in België en Nederland. Nederland: Zeer zeldzaam in het oostelijk rivierengebied. Vlaanderen: Niet in Vlaanderen. Wallonië
Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Met uitsterven bedreigd.
Beschermd. Wetenswaardigheden
De rupsen van het andoorndikkopje (Carcharodus lavatherae) hebben de Bergandoorn als waardplant en leven van de zaden en de bladeren. 
© 2001-2012 Klaas Dijkstra | 
