 | Namen
Nederlands: Absintalsem
Frysk: Aalst
English: Wormwood (Absinthe Wormwood, Common Wormwood, Grand Wormwood, Absinth, Absinth Sagewort, Absinth Wormwood, Absinthe, Common Sagewort, Mugwort, Absinthium)
Français: Armoise absinthe
Deutsch: Echter Wermut
Wetenschappelijk: Artemisia absinthium
Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae) Beschrijving
Afmeting: 50 cm tot 1,2 meter.
Levensduur:Overblijvend.
Bloeimaanden: Juli t/m september.
Wortels: Een wortelstok.
Stengels: De opstijgende stengels verhouten aan de voet. Ze zijn gegroefd, grijsbehaard en verspreiden een sterke geur. De plant vormt pollen.
Bladeren: De onderste bladeren zijn gesteeld, drievoudig veervormig gedeeld en met een naar de voet verbrede bladsteel. De bovenste bladeren zijn niet stengelomvattend. De bladslippen zijn vrij kort, 2 tot 3 mm breed, spatelvormig en naar de top eerst verbreed, dan versmald en vaak afgerond. Aan beide kanten zijn ze grijs viltig.
Bloemen: De bloemen vormen lange pluimen. De lichtgele, knikkende bloemhoofdjes zijn 3 tot 4 mm groot en bijna bolvormig. De bloemhoofdjesbodem is behaard. Biotoop
Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, matig voedselarme tot meestal matig voedselrijke, met name stikstofrijke, kalkhoudende, omgewerkte grond (stenige plaatsen, zand en leem).
Groeiplaatsen: Ruderale plaatsen in de duinen (b.v. bij stortplaatsen en bunkers), dijken, tegen muren, haventerreinen, industrieterreinen, bermen, ruigten, grindbanken langs de Maas, bij molens en meelfabrieken, spoorwegterreinen, braakliggende grond, plantsoenen, in de voegen van bestrating, halfverhardingen en op omgewerkte en vaak met puin of afval vermengde bodems. Verspreiding
Wereld
In Europa, West- en Midden-Azië, Noord-Afrika, Noord-Amerika, Nieuw-Zeeland en Australië. Nederland
Zeldzaam langs de Rijn en de Waal, op Goeree, in Zeeland, in de Zuid-Hollandse duinen en in Zuid-Limburg. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 3. Matig afgenomen. Vlaanderen
Zeldzaam. Het meest in de omgeving van steden en in de duinen ten westen van Nieuwpoort.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing. Wallonië: Zeldzaam. Wetenswaardigheden
De naam artemisia is afgeleid van de Griekse godin Artemis en absinthium betekent in het Grieks 'ongenoegen'. De plant staat bekend als een van de bitterste kruiden. Aan de knoppen wordt een geneeskrachtige werking toegeschreven. Het bittere aftreksel van deze knoppen vormt een belangrijk bestanddeel van de dranken vermouth (vandaar de Duitse naam Wermut) en absintlikeur. Langdurig gebruik van absintlikeur veroorzaakt zenuw- en hersenbeschadiging. Sinds het begin van de 20ste eeuw is de fabricage van absintlikeur in veel landen verboden. Sinds de oudheid is Absintalsem een symbool van bitterheid, verjager van boze geesten, heksen en insekten, eetlustopwekker en medicijn tegen vele ziekten en kwalen. In water gekookt levert Absintalsem een gele kleurstof, die voor het verven van textiel is te gebruiken. Het werd als geluksbrenger gedragen, als talisman tegen kwade geesten, vermoeidheid en alle mogelijke ongemakken. Daar het een opwekkend middel is, schrijft Munting in 1696: " Alsem is ondienstig voor de geen die van een hitzige natuur of vol bloed zijn." Dodoens schrijft o.a. " Alsem is goed voor maag en gal, verwekt eetlust." Paqué schrijft: " Absintalsem is versterkend en aanzettende, in het bijzonder voor de maag en vermeerdert de eetlust. Vóór de ontdekking van kinine was absintalsem het koortsverdrijvende middel bij uitstek, het is ook wormafdrijvend en schijnt maanstonden op te wekken." 
© 2001-2012 Klaas Dijkstra |
