Namen
Nederlands: Aarddistel
English: Dwarf Thistle (Stemless Thistle, Picnic Thistle)
Français: Cirse acaule
Deutsch: Stengellose Kratzdistel
Wetenschappelijk: Cirsium acaule (Cirsium acaulon)
Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)

Beschrijving
Afmeting: 5 tot soms 30 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juli t/m september.
Wortels: Aarddistel heeft een kruipende, houtige, vertakte wortelstok.
Stengels: De bloemstengel is zeer kort (zeer zelden tot 30 cm), niet gevleugeld en niet gestekeld.
Bladeren: De bladeren vormen een rozet. Ze zijn kaal van boven, glanzend en donkergroen. Van onderen zijn ze lichter groen en kort behaard. Verder zijn ze stekelig, langwerpig en veervormig gespleten met vrij korte en brede zijslippen. De zijslippen hebben meestal 3 spleten.
Bloemen: Midden in het rozet groeit 1 bloemhoofdje (zelden zijn het er 2 tot 4). Het 2 tot 4 cm grote hoofdje staat op een zeer korte steel. De bloemen zijn roodpaars, een enkele keer wit of vleeskleurig. De omwindselbladen zijn paarsbruin, vrij smal en lang en nauwelijks stekelpuntig.
Vruchten: De vruchtjes zijn aan de top voorzien van vruchtpluis.

Biotoop
Bodem: Zonnige, warme plaatsen op droge tot matig vochtige, matig voedselarme, kalkrijke grond (mergel, duinzand en stenige grond) in een laagblijvende grasmat (b.v. door begrazing, lichte betreding of voedselarmoede).
Groeiplaatsen: Kalkgrasland, langs paden in kalkgrasland, weiland, schrale bermen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen) en duinen (grazige duinvalleien).

Verspreiding
Wereld

In Midden-Europa, van het oosten van Spanje tot in Nederland, Midden-Engeland, Zuid-Scandinavië en het Oostzeegebied. Ook op enkele plaatsen in Zuidoost-Europa.

Nederland

Zeldzaam in Zuid-Limburg.
Rode lijst 1. Zeer sterk afgenomen.

Vlaanderen

Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.

Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en plaatselijk vrij algemeen in Lotharingen (in de zuidelijke Ardennen). Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Wetenswaardigheden
Alleen de wortelstok overwintert, de rozetbladen sterven voor de winter af. Aarddistel kan een bastaard (Cirsium x rigens) vormen met Moesdistel (Cirsium oleraceum). Als een krijthellinggrasland waar Aarddistel groeit grenst aan een beekdal met Moesdistel, kan daar de hybride worden gevonden. De bloemen zijn meestal rozeachtig.

© 2001-2012 Klaas Dijkstra